Dergiler / Dergiabant / 2022 / Cilt: 10 - Sayı: 2
Abdurrahman b. ʻUdeys’in Hz. Osman’ın Katledilmesindeki Rolüne Dâir Rivâyetlerin Tahlili
- Dergi
- Dergiabant
- Sayfa
- 266–281
- DOI
- —
Özet
Abdurrahman b. ʻUdeys, Hz. Osman ile olan ilişkisinde zıt pozisyondaki iki tutumu ile gündeme gelmiş bir sahâbîdir. Zira o, Hudeybiye Antlaşması sırasında müşriklerle konuşmak üzere gönderilen Hz. Osman’ın öldürüldüğü haberi geldiği zaman Rıdvân biatına katılan sahâbe arasında yer almıştır. Fakat Hz. Osman’ın kuşatılması ve öldürülmesi olayında Mısır’dan gelen heyetin başında da onun ismi zikredilmektedir. İslâm tarihi kaynaklarında anlatıldığına göre Abdurrahman b. ʻUdeys, Hz. Osman’ın icraatlarından şikâyetçi olan Mısırlıların başında Medine’ye gelmiş ve onun öldürülmesine kadar giden süreçte yer almıştır. Hz. Osman dönemi olayları, genellikle ideolojinin etkisinde kalmış rivâyetlerle değerlendirilmektedir. Dolayısıyla çoğu zaman rivâyetler, râvilerin ön kabullerinin izlerini taşıyabilmektedir. Bu sebeple, Abdurrahman b. ʻUdeys’in, Hz. Osman’ın öldürülmesi olayındaki rolünden bahseden rivâyetlerin sağlıklı bir şekilde tahlil edilmesi gerekmektedir. Bu makalede, halifenin kuşatılması olayında Abdurrahman b. ʻUdeys’in tutumuyla ilgili rivâyetler analiz edilmektedir. Nitekim bu çaba, sahâbenin doğru değerlendirilmesi ve rivâyetlerde görülen ideolojik etkenlerin fark edilmesi noktasında önem arz etmektedir. Çalışmada, konunun özelliğine uygun olarak betimleme ve analiz yöntemleri kullanılmaktadır.
Abstract
ʿAbd al-Raḥmān b. ʻUdays is a companion who came to the fore with his two opposing attitudes in his relationship with ʿOthmān. Because he was among the companions who joined the Pledge of Riḍwān when the news came that ʿOthmān, who was sent to talk to the polytheists during the Hudaybiyyah Treaty, was killed. However, in the siege and murder of ʿOthmān, his name is also mentioned at the head of the delegation from Egypt. According to the sources of Islamic history, ʿAbd al-Raḥmān b. ʻUdays came to Medina at the head of the Egyptians who complained about ʿOthmān's actions and took part in the process leading up to his murder. The events of the ʿOthmān period were generally evaluated with the narrations that were under the influence of ideology. Therefore, most of the time, the narrations can carry the traces of the narrators' presuppositions. For this reason, it is necessary to analyze the narrations about ʿAbd al-Raḥmān b. ʻUdays’s role in the murder of ʿOthmān in a healthy way. In this article, the narrations about ʿAbd al-Raḥmān b. ʻUdays’s attitude in the event of the siege of the caliph are analyzed. As a matter of fact, this effort is important in terms of evaluating the Companions correctly and noticing the ideological factors seen in the narrations. In the study, descriptive and analysis methods are used in accordance with the nature of the subject.