Dergiler / YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi / 2021 / Cilt: 1 - Sayı: 2
Eskişehir’de Güvercin Yarışlarının Halk Bilimsel İncelenmesi
- Sayfa
- 181–207
- DOI
- —
Özet
Güvercinin evcilleştirilme tarihi eskilere dayanmaktadır. Güvercinin hafıza ve yer yön yeteneğini keşfeden insanlar, onu haberleşmede bir aracı olarak kullanmış-tır. Dünyanın birçok yerinde farklı inanışlarda yer alan güvercin Türk kültüründe ve İslamiyet’te de önemli bir yere sahiptir. Güvercin günümüzde bir uğraş ola-rak yetiştirilmektedir. Belirli ırk ve özelliklere sahip olan güvercinler yetiştiricileri olan seyisler arasında da gruplaşmalara ve ayrı kültür ortamları oluşmasına yol açmıştır. En belirgin güvercin yetiştirme grupları süs güvercinleri, posta güvercin-leri, yarış güvercinleri, oyun güvercinleri şeklindedir. Her biri kendi içerisinde federasyona bağlı olarak dernekler kurulmuştur. Bu derneklerde yarışlar düzen-lenmekte ve yarış sonuçlarına göre güvercinlere damızlık olarak değer biçilmek-tedir. Her bir güvercin grubunun yarışı kendine özel kurallara, mekâna, malze-meye ve ödüle sahiptir. Yurtdışında ve Türkiye genelinde yarışmalar düzenlen-diği gibi her il kendi içerisinde de yarışlar düzenleyebilmektedir. Makalede; Eski-şehir’de bulunan güvercin ırk ve gruplarından, derneklerinden, yarış öncesi ve sonrasından, seyislerin yarış esnasındaki tutumlarından söz edilmiştir. Teknolo-jinin etkisiyle yarışların oldukça sistemli yürütüldüğü gözlenirken, şehirleşmenin kültür ortamını dağıtmaya başladığı ve yarışları zorlaştırdığı tespit edilmiştir. Unutulmaya yüz tutmuş gelenekselleşen bir kültüre ait bilgilerin gün yüzüne çıkarılmış ve değeri ortaya konulmuştur.
Abstract
The domestication of pigeons dates back to ancient times. People who discove-red the memory and direction abilities of pigeons used them as a means of communication. Pigeons have a place in different beliefs in many parts of the world and they have an important place in Turkish culture and Islam. Today, pigeon keeping is a profession. Pigeons of certain breeds with certain characte-ristics have led to the formation of groups and separate cultural environments among their breeders. The most prominent pigeon types are fancy pigeons, homing pigeons, racing pigeons, and game pigeons. Associations affiliated to the federation have been established. Races are organized by these associati-ons and pigeons are evaluated as animals for breeding according to the race results. The race of each pigeon group has its own specific rules, venue, mate-rial, and prize. Races are held abroad and throughout Turkey, and each province can organize races as well. In the article, the breeds and groups of pigeons in Eskisehir, their specific associations, the periods before and after races, and the attitudes of the grooms during the race were discussed. While it was observed that the races were carried out quite systematically with the effect of techno-logy, it was determined that urbanization began to cause damage to the cultu-ral environment and made the races more difficult. The knowledge of a traditi-onalized culture on the verge of being forgotten was elucidated and its value was revealed.