İslam Tarihinde Kadın Müfessirler

Özet

Bu çalışmada tarih boyunca Kur’an’ı tefsir etmiş olan hanım müfessirler ve onların tefsirleri üzerinde durulmuştur. Makalede en başta ilk bayan müfessir olarak kabul edebileceğimiz Hz. Peygamber’in eşi Hz. Aişe’nin tefsir alanındaki bazı girişimleri ele alınmıştır. Çalışmada kendisine bir tefsirin isnat edildiği ilk bayan olan Ziyb en-Nisa Begüm üzerinde durulmuş, bu hanımın Kur’an’ı tefsir eden ilk bayan olup olmadığı hususu tartışılmıştır. Müfessir Nusret Begüm Emin, Aişe Abdurrahman ve Zainab Gazali gibi vefat etmiş olan bayan müfessirler yanında halen hayatta olan Naile Haşim, Fevkiyye eş-Şirbini, Kâmile binti Muhammad, Keriman Hamza gibi bayan müfessirler ve tefsirleri hakkında da bilgi verilmiştir. Çalışmada Semra Kürün Çekmegil ve Necla Yasdıman adında iki Türk müfessirden ve tefsirlerinden bahsedildiği gibi Alman oryantalist Angelika Neuwirth ve yapmakta olduğu tefsir çalışması hakkında da malumat verilmiştir. Konuyu bütünlemesi açısından bayanlar tarafından yapılmış Tevrat ve İncil tefsirlerine de kısaca değinilmiştir. Çalışmada söz konusu edilen müfessirlerin hayatları hakkında çok kısa bazı bilgiler verildikten sonra tefsirleri tanıtılmakta, bazı özellikleri ve özgün yönleri üzerinde durulmaktadır. Makalede mümkün olduğunca kronolojik sıra takip edilmiştir.

Abstract

In this article, we will be focusing on the female scholars who came up with a work of Quranic exegesis throughout the history of Islam. First, we will deal with Prophet Muhammad’s wife, h, as the first female scholar of Quranic exegesis. Then we will deal Ziyb An-Nisa, to whom a work of Quranic exegesis was attributed, as to whether she can be considered the first female scholar who did the exegesis of the whole Quran. As we will be dealing with the late Nusret Begüm Emin, Aisha Abdurrahman, and Zainab Gazali, we will also be dealing with such scholars as Naile Haşim, Fevkiyye Aş-Şirbini, Kâmile binti Muhammad, Keriman Hamza, all of whom are still alive. Moreover, as we will include two female scholars from Turkey, Semra Kürün Çekmegil and Necla Yasdıman, we will also be dealing with the German orientalist Angelika Neuwirth and the book of Quranic exegesis she has been working on for quite some time now. Lastly, for the sake of complementarity, we shortly tackle some works concerning the exegesis of Torah and Gospels. After giving some information about the scholars who are included in this article and peculiarities of their works. We also observe a chronological order in the article as much as possible