Dergiler / Yeditepe Üniversitesi Tarih Bölümü Araştırma Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 5
XI.-XIII. YÜZYILLARDA TASAVVUFUN ANADOLU’DA YAYILMASINI KOLAYLAŞTIRAN BAŞLICA FAKTÖRLER
- Sayfa
- 1–12
- DOI
- —
Özet
XI. yüzyıldan çok daha önce gerek Müslümanlar gerekse Türkler, Anadolu’da askeri ve siyasi faaliyetlerde bulundular. XI. yüzyıldan itibaren ise Anadolu’ya Müslüman Türklerin akın ve göçleri, özellikle Malazgirt Savaşı sonrasında sistematik fetih hareketlerine dönüştü. Anadolu’ya bu faaliyetlerle birlikte İran, Irak ve Suriye’den çeşitli tasavvufi anlayışa sahip sûfi grupları girmeye başladı. XII. yüzyılın sonlarına kadar devam eden Anadolu’daki Müslüman Türklerin varlık mücadelesine, bu gurupların gaza ve kolonizasyon faaliyetleriyle katkıları oldu. XIII. yüzyılda ise Anadolu’da siyasi, askeri, iktisadi, kültürel ve dini alanlarda önemli değişimler meydana geldi. Demografik yapının Müslümanların lehine değişmesiyle birlikte tasavvufun kurumlarıyla birlikte hızla gelişme gösterdiği yine aynı dönem oldu. Tüm bu süreç içinde, Anadolu’da tasavvufun yayılıp gelişmesinde birbiriyle bağlantılı önemli hadiseler meydana geldi. Bu çalışmamızda, XI.-XIII. yüzyıllar arasında tasavvufun hangi koşullarda Anadolu’ya girdiğine değineceğiz. Sonrasında, Anadolu’da tasavvufun yayılmasını kolaylaştıran faktörleri maddeler halinde açıklayacağız.
Abstract
Before the 11 th century, both Muslims and Turks had carried out military and political activities in Anatolia. From the 11 th century on, the influx and immigration of Muslim Turks into Anatolia turned into systematic conquest movements especially after the Battle of Malazgirt. Along with these activities, various groups of Sufism in Iran, Iraq and Syria have begun to enter into Anatolia. These groups contributed to the struggle of the Muslim Turks in Anatolia until the end of the 12 th century with the activities of jihad and colonization. In the 13th century, significant changes took place in the political, military, economic, cultural and religious areas of Anatolia. It was also the same period that Sufism has been developing rapidly with its institutions, as demographic superiority has changed in favor of Muslims. In this whole process, important events related to each other occurred in the spread and development of sufism in Anatolia. In this study, we will mention under which conditions Sufism entered Anatolia during the 11th- 13th centuries. Then, we will explain the factors that facilitate the spread of Sufism in Anatolia.