FATALİZM EĞİLİMİNİN SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI ÜZERİNE ETKİSİ

Özet

Bireylerin varoluşa dair varsayımları hayat pratiklerini büyük ölçüde etkilemektedir. Fatalizm eğilimi de bu temel varoluş varsayımlarından birisidir. Fatalizm eğilimi fazla olanlar, olanlara ve olacak olan her şeye dışsal bir atıf yaparak, ne yapılırsa yapılsın sonuçların değişmeyeceğini düşünürler. Bunun karşıtı nokta olan fatalizm eğilimlerinin düşük olduğu kişiler ise, olan biteni dışsal güçlere değil de insanın kendisine bağlamaktadırlar. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları, bireylerin sağlıklı olabilmek adına yaptıkları çabalarla ilgilidir. Bu kapsamda beslenme, egzersiz, stres yönetimi, manevi gelişim öne çıkmaktadır.Bu çalışmanın amacı bireylerin fatalizm eğilimlerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla Isparta il merkezinde kolayda örnekleme yolu ile 148 kişiye ulaşılmıştır. Veri toplama aracı olarak Walker ve arkadaşları (1987) tarafından geliştirilen Türkiye’deki geçerliliği ve güvenirliliği Bahar ve arkadaşları (2008) tarafından yapılmış Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği kullanılmıştır. Ayrıca kişilerin fatalizm eğilimini ölçmek için de Kaya ve Bozkur (2015) tarafından geliştirilen Kadercilik Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS programı aracılıyla analiz edilmiştir. Fatalizm eğilimlerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerindeki etkisi çoklu regresyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonunda katılımcılar en yüksek puanı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları içinde yer alan “manevi gelişim” (3.915) ve “kişilerarası ilişkiler” (3.870) boyutlarından; en düşük puanı da “fiziksel aktivite” (2.705) boyutundan almışlardır. Fatalizm boyutları içinde en yüksek puan “kişisel kontrol” (3.939) boyutundan, en düşük puan ise “batıl inanç” (2.097) boyutundan alınmıştır. Fatalizm eğilimi boyutlarından “önceden belirlenmişlik” ve “kişisel kontrol” boyutunun sağlıklı yaşam biçimi boyutlarından “manevi gelişim” ve “kişilerarası ilişkiler” boyutu üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu; “önceden belirlenmişlik” boyutunun aynı zamanda “beslenme” boyutunu pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir.