PAPHLAGONIA HADRIANOUPOLIS’İ KİLİSE A MİMARİSİ ÜZERİNE YENİ BİR DEĞERLENDİRME

Özet

Karabük’ün Eskipazar ilçesinde, Hadrianoupolis antik kentinde bulunan Erken BizansDönemine tarihlenen, “Kilise A” yapısının tanıtıldığı bu çalışmada, kilisenin tarihselsüreci, mimarisi ve bazı süsleme özelliklerine değinerek yapı hakkında birtakım yenidüşünceler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kilise A, daha önce bazı bilimsel yayınlardaincelense de Bizans sanatı ve mimarisindeki yeri yeterince değerlendirilmemiştir. Buçalışmada, kilisenin plan tasarımı, mimari plastik parçaları, yapı malzemeleri, duvartekniği ve litürjik eserleri değerlendirilerek, kilisenin Bizans mimarisi içindeki yeri veönemi ortaya konulmaya çalışılacaktır. Yapı, Erken Bizans Döneminde sıkça kullanılanüç nefli bazilikal planda inşa edilmiş olup doğusunda dışa taşkın yarım daire şekilliapsisi, batısında da dikdörtgen biçimli nartheksi yer almaktadır. Apsisin batısındadikdörtgen bir alanı kaplayan ve üç yönden templonla sonlanan bema bulunmaktadır.2006-2007 yıllarındaki kazı çalışmalarında, kilisenin tüm zemininin mozaikle bezendiğitespit edilmiştir. Kazı çalışmalarından elde edilen bulgular, mimari ve süslemeözelliklerinden hareketle Kilise A, Erken Bizans Döneminde, MS V.-VI. yüzyıllar arasınatarihlenebilir.