Küçük Asya’da Diadokhoi Savaşları: Kardia’lı Eumenes’in Savaş Stratejisi

Özet

Bu makalede, İskender imparatorluğunun krallık yetkisini ilhak etme arzusuna kapılan komutanları cepheleşmeye sürükleyen olgulara, bunu müteakiben patlak veren I.ve II. Diadokhoi savaşlarının Küçük Asya’daki uzantısına değinilmektedir. Bu bağlamda yedi yıl Philippos’un, on üç yıl İskender’in yanında arkhigrammeteus’luk görevini icra eden Kardia’lı Eumenes’in askeri deneyimsizliğine, yabancı uyruklu olmasından ötürü Makdonyalılar nezdinde yetki ve saygınlıktan yoksunluğuna rağmen, Diadokhoi savaşlarında İskender’in seferlerinde askeri rüştünü kanıtlamış Krateros, Neoptolemos ve Antigonos gibi ünlü Makedonyalı komutanlar üzerindeki yengisinin nedenleri konu edinilmektedir. Eumenes diğer komutanlar gibi, savaşımını imparatorluk yetkisini elde etmek amacıyla sürdürmemiş, imparatorluğun bilakis İskender hanesi için bir bütün olarak korunmasını savunmuş, saflarını bu doğrultuda seçmiştir. I. ve II. Diadokhoi savaşlarında Antipatros, Antigonos, Kassandros ve Ptolemaios gibi güçlü koalisyonlar karşısında geliştirdiği stratejik taktikle tek başına büyük direniş sergilerken, bir yandan emrindeki Makedonya ordusunun küstahlığını ve kendisine beslediği haseti dindirmeye çalışmıştır. Bunu Philippos ve İskender’in emrinde uzun süre yazmanlık yapması sayesinde idari ve diplomatik yeteneklerini savaş deneyimleriyle birleştirmesiyle, emrindeki Makedonya ordusunun, İskender’in yaptığı gibi, karşısına Kappadokia süvarilerinden meydana gelen alternatif bir ordu kurmasıyla, kritik durumlarda temkinli, isabetli kararları ve kıvrak zekasıyla, ordu konseyinin İskender adına toplanmasını ve karar vermesini sağlamasıyla, taktik değişimine hazır ve kolaylıkla adapte olabilmesiyle, asli görevinin idari-mali işlerde olması dolayısıyla ordunun maaşını, malzeme ve lojistik ihtiyaçlarını iyi finanse etmesiyle, para yokluğu durumunda ek gelirler bulabilmesiyle, İskender’in bütün generallerini tanıdığından gelebilecek hamleler karşısında aldığı tedbirler ve uyguladığı diplomatik manevralar gibi çeşitli stratejiler sayesinde gerçekleştirebilmiştir.

Abstract

This paper looks into the reasons why Alexander’s successors (the diadochi) went to war against one another and why the first and second Diadoch wars spread into Asia Minor. A particular focus is on Eumenes of Cardia’s military strategy. Eumenes held the office of chief secretary for seven years under Philip and, after Philip’s assassination, for thirteen years under Alexander. He is cited as one of the last loyalists to the monarchy. Occasionally, he undertook minor military and diplomatic missions during the reigns of Philip and Alexander, respectively. Eumenes was neither the most powerful nor the most successful leader of his time. After the death of Alexander, Eumenes engaged almost exclusively in military operations. However, his army was powerless, undisciplined and ready to desert to the enemy. Yet, he defeated the most important of Alexander’s commanders such as Craterus, Neoptolemus and Antigonus during the wars of the diadochi. This article will therefore also look into the reasons why Eumenes was successful.