Dergiler / PHILIA / 2016 / Cilt: Suppl. 1
Doping Üreticilerine Tahsis Edilmiş Onur Yerleri: Menderes Magnesia’sında Yapılan Yeni Kazılar Işığında Taç Agon’larının Önemi
- Dergi
- PHILIA
- Sayfa
- 291–302
- DOI
- —
Özet
Magnesia kentinde yürütülen kazılarda Artemis tapınağı, theatron ve stadion gibi kentin birçok kamu binasının İ.S. 1. yüzyılda inşa edildiği ortaya çıkmıştır. 2004 yılından beri ortaya çıkarılan stadion’un 30.000 kapasiteye sahip olduğu ve tertiplenen uluslararası nitelikli oyunlar esnasında diğer kentlerden birçok seyirci tarafından ziyaret edildiğini varsayabiliriz. Stadion’da oturma sıralarının ön duvarlarına işlenmiş ve kısmen iyi korunabilmiş kabartmalar bu agon’larla ilişki içindedir. Stadyumun topos yazıtları (oturma sıralarına işlenmiş rezervasyon yazıtları) kentin sosyal, mesleki ve idari yapısı hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Söz konusu topos yazıtlarından ayrıca Ephesos ve Smyrna’dan gelen seyircilere belli oturma sıraları ayrıldığı anlaşılmaktadır. Gladyatör oyunlarını finanse eden asiarkhes’in oturma koltuğunun yakınında gladyatör «familia’sına» da yer ayrılması stadyumun arena oyunları için de kullanıldığını kanıtlamaktadır. Stadyumun en önemli oturma sıralarının bulunduğu sphendone bölümünde tekhnitai ve neokoroi gibi önemli grupların yanı sıra Mandragoreitoi adında bir gruba proedria sıraları ayrılmıştır. Bu ismin Magnesia kentinin güneydoğusunda konumlanan Mandragoreis Köyü ile bağlantılı olduğu varsayılmaktadır. Severuslar Dönemi’nde pazar kurma hakkını elde eden bu köy, ismini bölgede yoğun miktarda yetiştirilen adamotundan (mandrake) almıştır. Söz konusu bitki uyku ilacı, zehir, ağrı kesici ve afrodizyak olarak kullanılmaktaydı. Bu bitkinin insan ve hayvanlarda güç arttırıcı özelliğinden ötürü doping maddesi olarak da kullanıldığı kabul edilebilir. Köy sakinleri için stadyumda özel bir yer ayrılmış olması, onların bu bitki sayesinde sosyal yaşamda önemli bir statüye sahip olduklarını göstermektedir. Yunan atletizminde doping hiç bir zaman sorun olarak görülmemiş ve kullanımı yasaklanmamıştır.
Abstract
The author gives a record on the ongoing excavations in the religous and civic parts of the city of Magnesia ad Maeandrum, in order to compare them with the excavations in the stadium. These excavations are revealing building activities simultanously in the famous Artemision, in the so called theatron – as it is now clear also by new documentary evidence – and especially in the stadium, which is unearthed since 2004. In the young imperial period many official and religious buildings were covered with new marvel blocks and new columns. These buildings are connected by the cult, festivities, processions and games to the honour of the gods, especially of the city deity Artemis. The relevance of the games as a mean of self-identification for the citizens and a mean of show-case for the outside is shown by the reliefs of the podia in the stadium, which show the competitions, prices and the gods. To their honour the games are performed, which were attractive until the Magnesians ceased to use the stadium in the 3rd cent AD, as a consequence of earthquakes asf. This attractivity is also shown by the seat-reservations, carved on stone. These show the hierachical order of the society of the city and their guests, whether they have privileges (on proedrie-seats) or not. An interesting new item is, that also communities of chora of Magnesia could get privileged seats – as the community of Mandragoreis. This village is famous for its product (mandrake) which could be used as doping in sports. Did the representatives of the community get their privileged seats because they supported their fellow citizens to have success in the games?