Phrygia’dan Dionysos İçin Yeni Bir Adak Yazıtı

Özet

Bu makalede Eskişehir Arkeoloji Müzesi’nde korunmakta olan mermerden bir adak altarı ve üzerinde yer alan yazıt tanıtılmaktadır. Altar Eskişehir’in doğusunda yer alan ve antik dönemde Dorylaion territoryumu içerisinde yer alan Alpu ilçesinden ele geçmiştir; ancak tam buluntu yeri bilinmemektedir. Altar Bakkhos, Demetrios ve Aurelius Alekas isminde üç kişi tarafından dikilmiştir ve Dionysos’a adanmıştır. Yazıttan adağı sunan Bakkhos’un hukuki anlamda “özgür” olduğu anlaşılırken babasının isminin kendi ismini takiben verilmemiş olması oldukça ilginç bir durum arz etmektedir. Buna karşın Demetrios’un durumu daha da şaşırtıcıdır. Kendisi köle olarak tanıtılmasına ve sahibinin ismi Postumius Festus olarak verilmesine rağmen Demetrios ayrıca Thallos’un oğlu olarak yani baba ismiyle de anılmaktadır. Bu durum ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Bakkhos ile Demetrios’un Thallos’un oğulları olarak düşünülebilir. Demetrios’un babası tarafından köle olarak satıldığı gözükmektedir. Yazıtın çevirisi şu şekildedir: “Hayırlı uğurlu olsun! Thallos’un oğulları özgür Bakkhos ve Postumius Festus’un kölesi olan Demetrios, Kathon’un torunu, Alekkas’ın oğlu Aurelius Alekkas ile birlikte köyün iyiliği ve de Bakkhos’un kurtuluşu için (bu) adağı Dionysos’a (sundular)”.

Abstract

This article presents a 3rd-century CE marble votive altar which is now in the Archaeological Museum of Eskişehir. The altar was found in Alpu in the territory of Dorylaion, but its exact provenance is unknown. Set up by three persons named as Bakchos, Demetrios and Aurelius Alekas, the stone features a dedication to Dionysos. The inscription shows some interesting points: e.g. Bakchos is mentioned as a free man (eleutheros) but has no patronymic, whereas Demetrios, clearly defined as a slave (doulos) of Postumius Festus, is mentioned as the son of Thallos. This phenomenon is discussed in detail, one solution being that Bakchos and Demetrios were both sons of Thallos. Demetrios seems to have been sold as a slave by his father. The inscription reads as follows: To good fortune! Bakchos ἐλεύθερος and Demetrios, sons of Thallos, slave of Postumius Festus, have dedicated the altar with Aurelius Alekkas, son of Alekkas and grandson of Kathon, to Dionysos for the good of the village and for the salvation of Bakchos.

Anahtar kelimeler: Dionysos, besleme, Dorylaion, Phrygia, adak yazıtı, Eskişehir Müzesi