2014 tarihli Meryem Yahya İbrahim İshak Davası'ndan hareketle İslam hukukunda bir evlenme engeli olarak ‘din farkı' ve Osmanlı uygulamasına yansımaları

‘Religious Difference’ as an Impediment to Marriage with Reference to The Mariam Yahia Ibrahim Ishag Case of 2014 and Its Reflections to the Practices in the Ottoman Empire

Özet

Evlenecek kişiler arasındaki din farkı, İslam hukukunda geçici bir evlenme engelidir. Kur'an'da Müslüman bir erkeğin ehl-i kitap olmak kaydıyla iffetli bir gayrimüslim kadınla evlenebileceği belirtilmiş, Müslüman kadın hakkında ise açık bir hükme yer verilmemiştir. Bazı mezhepler Müslüman erkeğin gayrimüslim kadınla evlilik yapmasına, çeşitli sebeplerle çok sıcak bakmamakla birlikte, çoğunluk görüşü bu tür evlilikleri onaylamaktadır. Evlilik kurumu içerisinde erkeği ön planda tutan geleneksel anlayış çerçevesinde, Müslüman kadının gayrimüslim bir erkekle evlenmesine izin verilmemiştir. Sudan'da meydana gelen Meryem Yahya İbrahim olayında olduğu gibi, günümüzde de şer'i hukukun uygulandığı bazı ülkelerde kadına yönelik bu yasak devam etmektedir. Osmanlı Devleti'ne bakıldığında, ülkenin her yerinde ve her dönemde rastlanan bir uygulama olmamakla birlikte Müslüman erkeklerin ehl-i kitap kadınlarla evlendikleri görülmektedir

Abstract

Religious difference is considered as a temporary Impediment to marriage in the Islamic Law. The Qur’an states that a Muslim man can marry a virtuous non-Muslim woman belonging to the People of the Book but does not explicitly refer to a Muslim woman. Although various religious sects do not appreciate marriages between Muslim men and non-Muslim women for different reasons, the majority approves such marriages. On the other hand, marriage between a Muslim woman and a non-Muslim man is not allowed within the context of the traditional understanding in which the man is dominant in the marriage community. As in the Mariam Yahia Ibrahim Ishag case which took place in Sudan, this prohibition against women still continues in a number of countries applying Sharia law. When the practices in the Ottoman Empire are taken into account, it can be stated that although marriages between Muslim men and women belonging to the People of the Book were allowed, such marriages were not common in all regions and historical periods of the empire