Dergiler / Marmara Üniversitesi Avrupa Topluluğu Enstitüsü Avrupa Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 25 - Sayı: 1

ANTLAŞMALAR VE AVRUPA BİRLİĞİ ADALET DİVANI KARARLARI ÇERÇEVESİNDE AVRUPA BİRLİĞİ VATANDAŞLIĞI

EUROPEAN UNION CITIZENSHIP WITHIN THE FRAMEWORK OF TREATIES AND COURT OF JUSTICE OF THE EUROPEAN UNION’S DECISIONS

Sayfa
133–159
DOI
—

Özet

Avrupa Birliği vatandaşlığı kavramı Maastricht Antlaşması ile getirilmiş bir kavram olup Avrupa Topluluğu’nda Avrupa Topluluğu üyesi ülkelerin vatandaşlarının sahip oldukları dört temel özgürlüğe ilaveten Avrupa Topluluğu’nun siyasi ve ekonomik bir birliğe dönüşmesi esnasında vatandaşların da bu birlik içindeki statülerini güçlendirmek üzere ortaya çıkmıştır. Maastricht Antlaşmasından sonraki dönemde Amsterdam, Nice ve Lizbon Antlaşmaları ile kavram geliştirilmiş ve bugünkü halini almıştır. Bu çalışmada Avrupa Topluluklarının kuruluşundan bu yana üye devlet vatandaşlarının sahip olduğu haklar değerlendirilecek ve Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın Avrupa Birliği vatandaşlığına ilişkin önemli kararları ışığında Avrupa Vatandaşlığı kavramının kapsamı, vatandaşlık kavramı ile benzerlikleri ve farklılıkları ile gelişim süreci üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda son dönemde Avrupa Birliği-Türkiye ortaklık ilişkisi çerçevesinde ortaya atılan Ortaklık Vatandaşlığı kavramına da değinilecektir.

Abstract

The term European Union citizenship came into being with the Maastricht Treaty where European Community turned to an economic and political union and in order to empower the status of citizens within the union and additional to the four fundamental freedoms that citizens of the European Community member states enjoyed. The term has been in an evolution process after the Maastricht Treaty by Amsterdam, Nice and Lisbon Treaties. This study will evaluate the rights of the citizens of member states from the establishment of the European Communities together with the concept of the European citizenship in the light of the important decisions of the Court of Justice of the European Union, similarities and differences between the European Union citizenship and ordinary citizenship and evolution process. Within this context Association Citizenship, a term within the framework of European Union-Turkey association regime, shall also be referred.

Anahtar kelimeler: Avrupa Birliği, Vatandaşlık, AB Vatandaşlığı, AB Adalet Divanı Kararları, Ortaklık Vatandaşlığı