YAŞAR NEZİHE BÜKÜLMEZ’İN “1 MAYIS” ŞİİRLERİNDE SOSYALİZMİN İZLERİ

Özet

19. yüzyıl romantizm, idealizm, pozitivizmin gibi fikir akımlarının yanında özellikle siyasi alanda etkili olan Marksizm’in kaynağı olan materyalizm ile dikkat çeker. Marx, Avrupa uygarlığında kapitalizmin endüstrileşme sonrasında yarattığı problemleri aşmak için yeni birtakım değerler üretme çabası içinde olmuştur. Marx’a göre bireyin özgür olabilmesi için kendini gerçekleştirmesi gerekmektedir. Varlığını devam ettirmek için emeğini satan işçi kendi özünden uzaklaşır ve kendine yabancılaşır. Bütün hayatı zorluklar ve mücadele ile geçen Yaşar Nezihe Bükülmez’in edebiyatımızdaki “ilk sosyalist kadın şair” olarak nitelendirilmesi şairin edebiyatımızdaki en belirgin yönü olarak kabul edilmektedir. Fakat şiirleri incelendiğinde hayatı ile şiirlerinde işlediği temaların paralellik gösterdiği görülür. Şairin sosyalist olarak nitelendirilmesine neden olan 4 şiiri vardır. Bu çalışmamızda Aydınlık dergisinin Mayıs 1923 tarihli sayısında yer alan “1 Mayıs İçin” ve Mayıs 1924 tarihli sayısında yer alan “1 Mayıs” adlı şiirleri sosyalizm açısından incelenmiş ve şairin bu şiirlerinde sosyalizmin ideolojik yönlerinin daha çok şairin özel hayatında yaşadıklarının etkisiyle ortaya çıktığı kanaatine varılmıştır.