TÜRKİYE’DE REFLEKSOLOJİ İLE İLGİLİ YAPILMIŞ DENEYSEL ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK DERLEME

Özet

Bu sistematik derlemede; Türkiye’de refleksoloji ile ilgili yapılmış araştırmaların incelenmesi ve Türkiye profilinin çıkarılması amaçlanmıştır. Ulusal Tez Merkezi, Web of Science, Google akademik, Science Direct, ULAKBIM Tıp Veri tabanları “refleksology”, “complementary medicine”, “Turkey” anahtar kelimeleri ile tarih sınırlamasına gidilmeyerek 06.02.2018-26.03.2018 tarihleri arasında taranmıştır. Çalışmaya 32 deneysel araştırma dahil edilmiştir. Dahil edilen çalışmaların 31’inin ilk yayın hali tez çalışmasıdır ve dili Türkçedir, bir tanesi ingilizce makaledir. İlk çalışmanın tez olarak 2008’de yapıldığı, çalışma sayısının en çok 2015 yılında (%25.0) olduğu belirlenmiştir. Refleksolojinin etkisini araştıran çalışmalarda; hipertansiyonlu bireyler, hemodiyaliz hastaları, kronik obstriktif akciğer hastalığı, multiple sklerozlu, romatoid artritli, kanserli hastalar, serebral palsili çocuklar, mekanik ventilasyon desteğindeki hastalar, ameliyat veya sezaryen sonrası kadınlar, gebeler, bebekler, perimenstrüel yakınması olan genç kızlar, menopozal dönemdeki kadınlar, yaşlılar örnek gruplar arasında yeralmıştır. İlk beş sırada yer alan konular; ağrı (%28.1), yorgunluk (%21.9), anksiyete (%18.8), yaşam kalitesi (%15.6) ve uyku kalitesi (%12.5)’dir. Türkiye’de refleksoloji ile ilgili araştırmaların çoğunluğunun hemşirelik çalışmaları olduğu görülmüştür.