ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDE DEMOGRAFİK RESTORASYON: LOZAN MÜBADİLLERİ

Özet

Modern ulus devletlerinin ortaya çıkması, on dokuzuncu yüzyılın sonu yirminci yüzyılın başlarında birçok etnik topluluktan oluşan büyük devletlerin parçalanması ve yıkılmasına yol açmıştır. Parçalanan devletlerden birisi de Osmanlı İmparatorluğu’dur. İmparatorluğun dağılması ile birlikte Balkanlar’da ve Ortadoğu’da köklü siyasi ve demografik değişimler gerçekleşmiştir. Bu değişimler beraberinde kanlı çatışmalar, iç içe yaşayan halkların toplu olarak yer değiştirmesine yol açmıştır. Türkiye’deki Rumlar ile Yunanistan’daki Türklerin değişimi konusu, Lozan Barış konferansında ele alınmıştır. Bu konferansta “Türk ve Rum Halkın Mübadelesine İlişkin Sözleşme ve Protokol” imzalanarak, sorun belli bir plana bağlanmıştır. Belirlenen bir plan dâhilinde mübadele gerçekleştirilmiştir. Türk-Yunan mübadelesi ile ilgili olarak çok sayıda araştırma yapılmış, yapılan araştırmalar sonucunda konu ile ilgili olarak önemli eserler yazılmıştır. Bu makaledeki temel amaç Cumhuriyet Arşivinden alınan belgeler ışığında bazı yeni verileri sunmaktır