TÜRKİYE’DE VERGİ CANLILIĞININ ANALİZİ

Özet

Vergi sisteminin etkinliğini ölçen vergi canlılığı, vergi gelirlerinin milli gelirdeki değişime ve ihtiyari düzenlemelere verdiği tepkilerin (gösterdiği değişimlerin) toplamıdır. Bu çalışmada Ocak 2005 ‐ Haziran 2014 dönemi arasında merkezi yönetim bütçe vergi gelirleri ve sanayi üretim endeksi (SUE) değişkenlerine ait aylık veriler kullanılarak, Türkiye’de vergi sisteminin canlılığı eşbütünleşme ve hata düzeltme modeli ile analiz edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ampirik sonuçlarına göre, kısa dönemde vergi sistemi iyi bir otomatik istikrarlandırıcı olmadığını ancak, uzun dönemde büyüme artışının mali sürdürülebilirliği olumlu etkilediğini göstermektedir.

Abstract

Tax Buoyancy which measures the effectiveness of tax system is the sum of the reactions in tax revenues (sum of the changes in tax revenues) to the changes in national income and the discretionary changes. In this study, the buoyancy of tax system in Turkey is analyzed with monthly data of centralized executive budget tax revenues and industrial production index (IPI) for the period of 2005 January to 2014 June by means of cointegration and error correction models. According to the results of the analysis, the tax system isn’t a good stabilizator in the short run, but the growth increment affects fiscal sustainability positively in the long run.

Anahtar kelimeler: Vergi canlılığı, Türkiye, eşbütünleşme, hata düzeltme modeli