HAVAYOLU SEKTÖRÜNDE ÖDEME SİSTEMLERİ YOLUYLA YAPILAN DOLANDIRICILIK İŞLEMLERİNİN SEKTÖRE OLAN ETKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ, DENETLENMESİ VE ÖNLENMESİNE YÖNELİK ÖNERİLER

SUGGESTIONS ON ASSESSMENT OF EFFECTS OF FRAUDULENT TRANSACTIONS MADE THROUGH PAYMENT SYSTEMS ON AVIATION SECTOR AS WELL AS INSPECTION AND PREVENTION OF SUCH TRANSACTIONS

Özet

Havayolu sektörü hem sağladığı istihdam hem de ekonomik büyüklük ve katma değer açısından, dünya ekonomisi için büyük bir öneme sahiptir. IATA’nın verilerine göre, 2018 yılında sektörün cirosu 885 milyar ve sektördeki dolandırıcılık tutarı da yaklaşık 850 milyon Amerikan doları gibi ciddi bir tutara ulaşmıştır. Sektörde bu ciro artışına paralel olarak, kullanılan finansal enstrümanlar ve ödeme sistemleri değişmiş ve bu durum beraberinde yeni dolandırıcılık risklerini de getirmiştir. Çalışmanın odak noktası, artan bu dolandırıcılık risklerine karşı sektörde yapılan çalışmaların incelenmesi ve bu risklerin önlenmesi için öneriler getirilmesidir. Çalışma bu haliyle, havacılık sektöründeki dolandırıcılıkları inceleyen ve alınacak önlemlere yer veren ilk çalışma olup, özgünlüğü buradan kaynaklanmaktadır. Yapılan çalışma sonunda, dijital ekonomideki gelişmelere paralel olarak, satış kanallarında ve ödeme sistemlerinde ortaya çıkan gelişmelerin havayollarına büyük avantajlar sağlamakla beraber, ciddi anlamda güvenlik ve dolandırıcılık risklerini de beraberinde getirmiş olduğu ve bu riskleri önlemeye yönelik işlemlerin önemli oranda manuel olarak yürütülmekte olduğu ve eski kural setlerinin uygulandığı yönündedir.

Abstract

The aviation sector is greatly important for the world economy thanks to the employment and the economic magnitude and value-added it provides. According to the IATA data, the sector produced a turnover of 850 billion dollars and the amount of fraud in the sector reached a serious amount of approximately 850 million U.S. dollars in the year 2018. In parallel with this increase in turnover in the sector, the financial instruments and payment systems have changed, and this situation has brought new fraud risks with it. The focus of the study is to examine the work done in the sector against these increasing fraud risks and to make suggestions to prevent these risks. The study, in its current form, is the first study that examines frauds in the aviation sector and includes measures to be taken, and its originality stems from this. At the end of the study, in parallel with the developments in the digital economy, the developments in sales channels and payment systems have brought great advantages to airlines, as well as serious security and fraud risks, and that the transactions to prevent these risks are carried out manually and the old rule sets are applied.