MÜSLÜMANLARIN İTALYA YARIMADASI’NDAKİ FETİHLERİ VE KURDUKLARI EMİRLİKLER

Özet

Bu araştırma, Hristiyanlığın merkezi olan Roma’nın ve Hristiyan Avrupa dünyasınıngüneydeki serhaddi mesabesindeki İtalya topraklarının Müslüman fetih hareketleriyleyüzleşmesini, aynı zamanda ilk dönem Müslüman fetih hareketlerinin son halkasınıteşkil eden Güney İtalya topraklarındaki Müslüman emirlikleri konu edinmektedir.Kuzeyde Orta Avrupa'ya dayanan güneydoğu yönünde Akdeniz'e girmiş çizme biçimindebir yarımada ile Sicilya ve Sardinya adalarından oluşan İtalya,MÖ 2000 den sonra;Etrüskler, Vizigotlar, Hunlar, Vandallar, Ostrogotlar, Lombardlar, Araplar, Normanlargibi farklı toplulukların göçle gelip üzerinde devlet ve medeniyet tesis ettikleri birAvrupa kıtası ülkesidir.MS IX. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren de MüslümanArapların akınlarıyla yüzleşmiş ve bazı bölgelerinde de Müslümanların hâkimiyetinegeçici de olsa ev sahipliği yapmıştır. 832 yılında Palermo merkezli kurulanMüslüman Sicilya Emirliği, bir taraftan adanın fethiyle uğraşmış diğer taraftan daGüney İtalya bölgesinde akınlar gerçekleştirdiler. Bu akınlar sırasında Güneyİtalya’da birbirleriyle anlaşmazlık içinde olan prensliklerden Napoli Prensliği,Sicilya Müslüman emirliğine ittifak çağrısında bulundu. Emirliğin bu çağrıyı fırsatadönüştürmesi sonucu Müslümanlar, Güney İtalya’ya yerleşmeye başladılar. 840yılından itibaren Güney İtalya’nın farklı bölgelerinde Taranto Emirliği, Bâri Emirliğive Garigliano Emirliği gibi isimlerle anılan Müslüman emirlikler kurdular. Buradakiemirlikler, hâkimiyetlerini kuvvetlendirebilmek için gerek İtalya’nın kuzeyine gerekDalmaçya kıyıları yönüne akınlarda bulundular. İtalya’nın başkenti Roma’yı kısasüreliğine vergiye bağlayıp hatta kısa süreliğine de olsa kontrol altında tutmakudretine eriştiler.Müslümanların buradaki hâkimiyetini kabullenemeyen başta Roma olmak üzere,Bizans ve diğer Hıristiyan ülkeler çeşitli zamanlarda ittifaklar kurarak Müslümanlarlamücadele ettiler. Hıristiyan Haçlı ittifakının güçlü ordularıyla mücadeleyi dahafazla sürdüremeyen Müslümanlar, emirliklerinin yıkılmasıyla –Garigliano Emirliği882/919‐ bölgeyi terk etmek zorunda kaldılar.