Şehir Tarihi Açısından Anadolu Selçuklu Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı

Özet

Şehirler, insanların vücuda getirip inşa ettikleri, ibadethanelerden, eğitim, kültür ve sağlık yapılarından, mahallelerden, içinde yaşadıkları konutlardan, çalışma mekânlarından, alış-veriş mekânlarından, bu mekânların ihtiyaç duyduğu ulaşım ve altyapı gibi tesislerden teşekkül eder. Yaşanılan şehir, mahalle, konut veya insanların çevrelerinde vücut bulan her türlü çevresel etmen, insanın bu mekânlarla olan ilişkisini belirlemekte ve inançlarıyla birlikte hayat tarzını şekillendirmektedir. Aynı zamanda kendisinden sonra gelecek olan nesillerinin de hayat tarazlarından inançlarına kadar her türlü sosyal yaşamını etkileyecektir. İslam şehirlerinin belli kıstasları ve özel gereksinimleri ihmal etmeden vücut bulduğu bir hakikattir. Selçuklu kentlerinin bu kurgunun neresinde bulunduğu, batılı anlamda şehir tanımına ve tarifine uyup uymadığı daima tartışıla gelen bir mevzu olmuştur. Bu konuyu bir nebze aydınlatmak, Selçuklu şehir dokusunun hangi özelliklere sahip olduğunu ortaya koymak, bu medeniyetlerin farklı bir cihetten değerlendirilmesine ve bazı problemlerin çözülmesine katkıda bulunacağı bir hakikattir. Selçuklu şehirlerinin sosyal ve fiziki yapısı bu tür bir araştırmanın ilk ve en mühim basamaklarından birini teşkil etmektedir.

Abstract

Cities consist of places of worship, education, cultural and health structures, neighborhoods, residences in which they live, working places, shopping centers, transportation and infrastructure that these places need. All kinds of environmental factors in the city, neighborhood, residence or people's environment determine the relationship of these people with these places and shape their lifestyle with their beliefs. At the same time, it will affect the social life of the next generations from life styles to beliefs. It is a fact that Islamic cities are embodied without neglecting certain criteria and special needs. Where the Seljuk cities are located in this fiction and whether they conform to the definition and definition of the city in the western sense has always been a subject of controversy. To clarify this issue to a certain extent, to reveal the characteristics of the Seljuk city texture to reveal, it is a fact that these civilizations will contribute to the evaluation of a different jihad and solve some problems. The social and physical structure of the Seljuk cities constitutes one of the first and most important steps of this kind of research.

Anahtar kelimeler: İslam Tarihi, Şehir Tarihi, Selçuklular, Selçuklu Şehirleri, Sosyal Kurumlar