Şehir Tarihi Açısından Osmanlı Şehirlerinin Sosyal ve Fiziki Yapısı

Özet

Şehirler, insanların oluşturup inşa ettikleri, ibadethanelerden, eğitim, kültür ve sağlık yapılarından, ticarethanelerden, mahallelerden, konutlardan ve bu mekânların ihtiyaç duyduğu ulaşım ve altyapı gibi tesislerden meydana gelir. İnsanın yaşadığı şehir, mahalle, konut veya çevrelerinde cereyan eden her türlü hareket, insanın bu mekânlarla olan ilişkisini belirlemekte ve inançlarıyla birlikte hayat tarzını şekillendirmektedir. Aynı zamanda kendisinden sonra gelecek olan nesillerinin de hayat tarzlarından inançlarına kadar her türlü sosyal hayatlarını kaçınılmaz olarak etkileyecektir. Müslümanların yaşadıkları şehirlerin kendine has kuralları mevcuttur. Bu kurallar insanların inançlarından, geleneklerinden, kültürlerinden ve hayat felsefelerinden etkilenmiştir. Osmanlı kentlerinin bu kurgunun neresinde yer aldığı, batılı anlamda şehir tanımına ve tarifine uyup uymadığı daima tartışıla gelen bir husus olmuştur. Bu konuyu bir nebze aydınlatmak, Osmanlı şehir dokusunun hangi özelliklere sahip olduğunu ortaya koymak, bu medeniyetlerin farklı bir cihetten değerlendirilmesine ve bazı problemlerin çözülmesine katkıda bulunacağı bir gerçekliktir. Osmanlı şehirlerinin sosyal ve fiziki yapısı bu tür bir araştırmanın ilk ve en mühim basamaklarından birini teşkil etmektedir.

Abstract

Cities consist of places of worship, education, culture and health structures, commercial buildings, neighborhoods, residences and facilities such as transportation and infrastructure that people create and build. All kinds of movements taking place in the city, neighborhood, residence or environment where people live, determine the relationship of people with these places and shape their lifestyle with their beliefs. At the same time, it will inevitably affect all kinds of social lives, from the lifestyles to the beliefs of the next generations. The cities where Muslims live have their own rules. These rules are influenced by people's beliefs, traditions, cultures and philosophies of life. It has always been debated where the Ottoman cities are located in this fiction and whether they conform to the definition and definition of the city in the western sense. To clarify this issue to a certain extent, to reveal the characteristics of the Ottoman urban fabric to reveal the features of these civilizations from a different aspect of the evaluation and contribute to the solution of some problems is a reality. The social and physical structure of the Ottoman cities constitutes one of the first and most important steps of this kind of research.

Anahtar kelimeler: İslam Tarihi, Osmanlılar, Şehir Tarihi, Osmanlı Şehirleri, Sosyal Kurumlar, Fiziki Yapılar