SÜRDÜRÜLEBİLİR BÖLGESEL PLANLAMA BAĞLAMINDA TÜRKİYE’DE HAVZA PLANLAMASI VE YÖNETİMİ

REGIONAL PLANNING IN THE CONTEXT OF SUSTAINABLE PLANNING AND BASIN MANAGEMENT IN TURKEY

Özet

İnsanoğlu, kavramlar yoluyla tanımlar, ayırt eder ve planlama yapar. 20. yüzyılda kentleşme ile birlikte öne çıkan kavramlar “Çevre” ve “Ekoloji”dir. Çevre-Ekoloji tartışmaları, planlama ölçeği olarak “bölge”yi ve “havza”yı gündeme getirmektedir. Çevre kavramı ile bir durum veya yapı belirtilirken bir “öteki”leştirme söz konusudur. Çevre kavramı ile belirtilen durum ya da yapı vurgulanmakta, çevre “öteki”leşmektedir. Burada vurgusu yapılan şeyin dışındaki öteki her şey dışsal faktörlerin bütünü olarak tarif edilmektedir. Çevre kavramında çevresi tanımlanan şey ile çevre arasında bir mesafe vardır. Bu kavram, bir bütünü parçalayarak tarif etmektedir. Yan yana duran iki durum ya da yapı söz konusudur. Çevre kavramında, çevrenin tanımlanmasına ihtiyaç vardır. Tanıma göre çevre genişleyebilir ya da daralabilir. Çevre kavramı, merkezileştirir, merkezi tanımlar. Ekoloji kavramı ise alansaldır, ortamı tanımlar. Ekoloji kavramında çevre kavramında olduğu gibi bir “öteki”leştirme yoktur. Ekoloji kavramında, vurgusu yapılan şey ile öteki değil, vurgusu yapılan şey bütün ile beraber ele alınmaktadır. Aslında vurgu bütündür. Bütün parçalanmamaktadır. Ekoloji kavramı kavranabilir bir bütünlüğü vermektedir. Çevre kavramında olduğu gibi yeniden tanımlanmaya ihtiyaç duymaz. Ekoloji, bütünün karmaşık doğasını anlama çabasında olduğu için beraberinde ekosistem yaklaşımını da getirmektedir. Çevre kavramı “ikinci doğa”ya gönderimde bulunurken ekoloji kavramı “birinci doğa”ya gönderimde bulunur. Bu kapsamda çalışmanın ana odağı, bölge planlama ve çevreye yaklaşımlar olmakta, ekolojik planlamanın ölçeği olarak havza vurgulanmaktadır.

Abstract

Environment-Ecology debates uses “zone and “watershed”s as planning scales. Whileenvironment concept determines the related situation and the structure, it otherize thesurrounding. Everything else except what is emphasized here is described as a whole ofexternal factors. In the concept of environment, there is a gap between what is defined and itssurrounding. This concept describes the whole by breaking it down. There are twosituations/structures standing side by side. Thus, the environment needs to be defined; as thisdefinition may narrow down or extend it. The concept of environment centralizes, defines thecentre. Ecology concept is spatial, defines the habitat. There is no othering while theemphasize is on the whole. As it gives a comprehensible integrity, there is no need to redefineit. While environment concept refers to ‘second nature’, ecology refers to ‘first nature.’This study, emphasizes the relationship between regional planning and sustainabledevelopment referring to the concepts of Environment-Ecology-Ecosystem. After drawing ageneral framework of watershed planning and management, the conditions of watershedplanning and management in Turkey are determined and proposals are developed.