Dergiler / PLANARCH - Design and Planning Research / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 1
MUŞ MALAZGİRT’E DOĞAL OLARAK YETİŞEN “Pyrus ssp.” TAKSONUNUN BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ VE KÜLTÜREL PEYZAJ OLARAK HALKIN BELLEĞİNDEKİ YERİNİN BELİRLENMESİ
- Sayfa
- 19–26
- DOI
- —
Özet
Pyrus (ahlat), Anadolu’da birçok taksonu barındıran ve gen merkezi olarak bilinen bir coğrafyadır. Muş/Malazgir bölgesinde doğal olarak yetişen ender ağaç türlerinden biridir. Bölgede yapılan araştırmalarda, doğada ahlat taksonunun morfolojik ve pomolojik özellikleri tanımlandıktan sonra, bölge kültüründeki yeri ve konuyla ilgili bilgiler derlenmiştir. Bölgede yetişen taksonun Pyrus elaeagnifolia Pallas subsp. kotschyana [Boiss.] Browicz olduğu tespit edilmiştir. Taksonun yöre halkın beğenisini kazandığı, halk kültüründeki yeri olduğu ve zamanla ve tür hakkında bilinçli bir yaklaşım geliştiği belirlenmiştir. Bölge insanının değişen hayat koşullarına bağlı olarak geçmişten gelen ahlat bitkisine ait belleği günümüze taşındığı fakat erozyona uğramakta olduğu tespit edilmiştir. Bölge insanın hala yerel geleneklerini, örf ve adetlerini koruyor olması onun hala doğaya bağımlı ve güçlü bir bağa sahip olduğunun bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.
Abstract
Anatolia is a geography that has many Pyrus (ahlat) taxa and known as a gene center. Pyrus (ahlat) is one of the taxa grows naturally in the Muş/Malazgirt region. In the researches carried out in the region, after the determination of morphological and pomological characteristics of the taxa in nature, the information related on its place and importance in regional culture has gathered together. The taxon that grows in the region is defined as Pyrus elaeagnifolia Pallas subsp. kotschyana [Boiss.] Browicz. It has been determined that this taxon has gained the appreciation of the local people and has an important place in folk culture and that a conscious approach has developed over time for the taxon. The cultural memory about the taxon from the past has been carried to the present day, however, this culture is under erosion depending on the changing living conditions of the local people. The fact that the region still preserves its local traditions, customs and traditions can be considered as an indication of not only being dependent to nature but also having a strong bond to it.