Dergiler / YILLIK: Annual of Istanbul Studies / 2019 / Cilt: 1
Sokağın, Meydanın, Şehirlilerin Resmi: On Altıncı Yüzyıl Sonu İstanbul’unda Mekân Pratikleri ve Görselliğin Dönüşümü
- Sayı
- 2019 · Cilt: 1
- Sayfa
- 7–43
- DOI
- —
Özet
Bu makale on altıncı yüzyıl sonlarında Osmanlı resimli yazmalarında yer almaya başlayan sokak ve meydan odaklı İstanbul resimleri, aynı senelerde üretilen bir şehir manzarası ve özellikle İntizami Sûrnâme’sinin resimli kopyası (1588) üzerinde durarak, kentsel mekânlar, mekân pratikleri ve şehirlilik temsilleri arasındaki bağlantıları araştırıyor. İstanbul’u bir erken modern dönem başkenti ve metropolü olarak ele alarak, şehir ve şehirlilik tahayyüllerini üç ana konu üzerinden inceliyor: mekân pratiklerine bağlı olarak oluşan ve dönüşen görme biçimleri, göze/ görmeye dair lügatin özellikleri ve bu lügatin mekân pratikleri ile bağlantıları; yeni bir şehirli zümrenin oluşmasına koşut olarak yeni türden kamusallıkların ve çok sesli temsil biçimlerinin ortaya çıkması; bu dönemin siyasi dinamiklerinin şehrin kamusal alanlarını müzakere ve muhalefet mekânları haline getirmesi ve bu yeni dinamiğin görsel temsildeki yansımaları.
Abstract
Exploring intersections of spaces, practices, and representations of urbanity and the city in late sixteenth-century Istanbul, this paper traces the emergence of the main public square and the streets of the Ottoman capital as the main site for a set of new themes in illustrated court histories and chronicles. It focuses particularly on the illustrated copy of İntizami’s Sûrnâme (1588) along with other texts and images, including a city view from these years. The paper considers new visual imaginings of city and urbanity in light of three issues that resonate with the history of early modern Istanbul: the modalities and the lexicon of vision as they took shape parallel to the changing spatial practices; the emergence of polyphonic forms of representation and new publicities concomitant to the emergence of a new urban public; and the pictorial and textual reflections of the conflicted political environment that turned the city’s public spaces into arenas of contestation and conflict.