Hapishanede Ayasofya’yı Düşünmek: El-Ömerî ile Balaban’ın Kostantiniyye’deki Ulu Kilise Üzerine Sohbeti

Thinking about Hagia Sophia in Prison: El-Omeri and Balaban's Dialogue on the Great Church in Constantinople

Özet

Meclis'in Brigitte Pitarakis tarafından derlenen ikinci dosyası, 2020'de İstanbul'da kültürel miras tartışmalarına damga vurmuş Ayasofya'nın camiye dönüştürülmesini imliyor ve mabedin geçmişte nasıl farklı şekillerde deneyimlendiğinin altını çiziyor. Elinizdeki makale, akademik tarih yazımı ile edebi kurgu arasında bir köprü kurma çabasının ürünüdür. Ayasofya Kilisesi’nin erken ortaçağ Arapça yazınında nasıl temsil edildiğini anlamak için, ortaçağ Arapça yazılı kaynaklarındaki tarihsel olgular—daha doğrusu görüş, iddia ve hatırlananlar—var olan iki karakter üzerinden kurgusal olarak yan yana getirilmiştir.1 Analitik tarihçilik, metindeki karakterlerin dilinde ve daha çok dipnotlarda öne çıkar. Birincil kaynaklardan yapılan alıntılar metinde tırnak işaretleri içinde ve italik harflerle yazılıdır veya blok alıntı olarak aktarılmıştır. Metindeki karakterlerin tarihsel “hakikate” uygun ama gerçekleşip gerçekleşmediği bilinmeyen sohbetleri tırnak işareti içindedir ama italik değildir.

Abstract

The second thematic dossier in Meclis, edited by Brigitte Pitarakis, marks Hagia Sophia’s recent reconversion to a mosque, probably the most consequential event in 2020 concerning Istanbul’s historical heritage. It deals with experiencing Hagia Sophia in the past, and the diverse encounters with it. This piece by Koray Durak attempts to bridge the gap between academic history-writing and literary fiction.