YENİ BİR TEFSİR TARİHİNİN NİTELİĞİNE DAİR BAZI MÜLAHAZA VE ÖNERİLER

Özet

Tefsir, İslam ümmetinin Kur’an’ı anlama çabasının adıdır. Bu çabanınkayda geçirilmesi ve tanıtılması Tefsir Tarihinin konusudur.Sayıca fazla olmalarına rağmen Tefsir tarihi ile ilgili eserlerin, ondört asırlık tefsir birikim ve kültürünü kapsamlı bir şekilde ele aldığınısöylemek mümkün görünmemektedir. Zaman içerisinde tefsirdepek çok farklı tarzın gelişmesi, tefsir çalışmalarını kategorizeetmeyi gerektirmiştir. Tefsir Tarihi alanında yazılmış eserlere bakıldığındabirbirinden çok da farklı olmayan tasniflerin yapıldığı, butasniflerin ortak bir paydada birleştiği görülecektir.İlk dönem tefsirleri “Rivayet ve Dirayet” gibi ana başlıklar altındaincelenirlerken daha sonraları ise “Fıkhi, Lugavi, Mezhebi, İşari”gibi isimlerle kategorize edilmişlerdir. Son dönem tefsir tasnifleriile ilk dönem tefsir tasniflerindeki isimlendirme farklıklarına dikkatedildiğinde ilk dönem tefsir çalışmalarının sosyal çalkantılarınve siyasi ayrışmaların gölgesinde kaldığı, sön dönem tasniflerin isekonu ağırlıklı oldukları görülecektir.Makalemizde yeni gelişmeler karşısında tefsir tarihi yazımınınnasıl olması gerektiği üzerinde durulacak ve tefsir alanındaki gelişmelerinyeni yazılacak tefsir tarihi eserlerine alınması gerektiğivurgulanacaktır.

Abstract

Tafsir (Qur’an exegesis) is the name of the Islamic Ummah’s effortsto understand the Qur’an. The recording and introduction of thiseffort is the subject of Tafsir History. Although there are manyin number, it is not possible to say that the works related to the history of Tafsir have comprehensively discussed the knowledgeand culture of the past fourteen centuries. The development ofmany different styles in tafsir over time necessitated to categorizethe studies of tafsir. When we look at the works written in the fieldof tafsir, it will be seen that the classifications, which are not verydifferent from each other, are made and these classifications areunited in a common denominator.The first period tafsirs were examined under the main headings suchas Narration (Rivayah) and Dirayah (Reason) Tafsirs” and later theywere categorized as “Fıqhi (Judicial), Lugawi (Linguistic), Madhabi(Denominational), and Ishari (Symbolic) Tafsirs”. Considering thenomenclature differences in the contemporary tafsir classificationsand the classification of the tafsir in the first period, it is seen thatthe studies of tafsir in the first period were in the shadow of thesocial turbulences and political divisions, but in the contemporaryperiod, the classifications are subject-centered.In our article, it will be emphasized that the history of tafsirshould be written in the face of new developments. Also it willbe underlined that the developments in the field of tafsir shouldbe included in the historical works which will be written at thepresent time.