EBU MANSŪR EL- MÂ TÜRÎDÎ’NİN TE’VÎLÂTÜ’L-KUR’ÂN ADLI ESERİNİN TENKİTLİ NEŞİRLERİ

Özet

Ebu Mansūr el-Mâturî􀆸dî􀆸 (v. 333/944) Müslümanların itikādî􀆸 mezhepimamlarından biridir. Onun Te’vîlâtu’l-Kur’ân adlı önemli eseridirayet tefsiri türünün ilk örneği sayılabilir. Tefsir Tarihi’nde hakettiği ilgiyi göremediği düşünülen Te’vîlâtu’l-Kur’ân’ın muhtelif Osmanlıkütüphanelerinde çok sayıda farklı yazmasının bulunması,bu tefsirin ilmî􀆸 mahfillerde ciddi bir alâka uyandırdığını göstermektedir.Te’vîlâtu’l-Kur’ân’ı konu alan çalışmalar; müstakil kitap,tez, makale, derleme ve sempozyumlar da son dönemde Mâtürî􀆸dî􀆸ve eserine gösterilen ilginin bariz bir göstergesidir. Bu bağlamdasevindirici gelişmelerden biri de Te’vîlâtu’l-Kur’ân’ın 5 edisyon kritiğidir.Elinizdeki makale, söz konusu çalışmalara da değinerek, işbutahkikli neşirleri tanıtmaktadır. Çalışmada, önce tahkikin ne anlamageldiği, nasıl yapıldığı özetlenmekte; sonra da Te’vîlât tahkikleriçeşitli yönleriyle tanıtılmaktadır. Sonuç olarak; ikisi nâtamam, üçütam olan bu tahkikler içinde en akademik ve doğruya yakın olanınBekir Topaloğlu ve ekibi tarafından yapılan tahkik olduğu sonucunavarılmış ve bu kanaat örneklerle gerekçelendirilmiştir.

Abstract

Abū Mansūr al-Mâturî􀆸dî􀆸 (v. 333/944) is one of the sect-leaders ofmuslims in doxastic field. His important book Ta’vîlâtu’l-Qur’ân isconsidered the first dirāyet example in Qur’ān exegesis. Ta’vîlât-assumed not draw the considerable interest- its manuscripts inthe several Ottoman libraries has showed that this tafseer arousedseriously interest in academese. The spesific books, academicdissertations, articles, antologies and symposiums on Ta’vîlâtu’l-Qur’ân are the obvious indicaters to the interest in the lastdecades about al-Māturî􀆸dî􀆸 and his tafseer. The one of the pleasingdevelopments in this context are the five edition-critics of Ta’vîlât.In this article, the meaning of “edition-critic” and its methodologyare summarised firstly, then these five edition-critics are definedwith several aspects, mentioning above-cited academic studies onTa’vîlât. Consequently, the most succesful edition-critic between these five studies is one that prepared by Bekir Topaloğlu and hisworkmates is concluded and justificated with many examples.

Anahtar kelimeler: Tefsir, Kur’ān, Maturidilik, Te’vîlâtu’l-Kur’ân, Tahkik