Adalet Güdüsü ve Bilinçsiz Karar Verme

Özet

Özet Bu çalışmada iki deneyden hareketle, örtük adalet güdüsü ve adalete özgü karmaşık durumlardaki kararların niteliği arasındaki ilişkiyi inceledik. Bilinçsiz-Düşünce Teorisi'ne göre (Dijksterhuis ve Nordgren, 2006), insanlar bilinçsiz bir şekilde düşündüklerinde bilinçli bir şekilde düşündüklerinden ya da ani karar verdikleri durumlardan daha iyi karmaşık kararlar vermektedirler. Kararın niteliğinin katılımcıların, bilinçsiz bir düzeyde işleyen ve dolayısıyla özellikle bilinçsiz kararları açıklayacak olan, örtük adalet güdülerine (Dalbert, 2001) bağlı olacağını bekledik. Çalışmanın verisi N = 180 katılımcıdan elde edilmiştir. Her iki deneyin bulguları da; güçlü bir örtük adalet güdüsüne sahip katılımcıların adil kararlar vermelerinin, diğer iki koşuldansa bilinçsiz-düşünce koşulunda daha olası olduğuna işaret etmektedir. Bulgular, adalet güdüsü teorisi (Dalbert, 2001) ışığında tartışılmaktadır.

Abstract

Abstract In two experiments we investigated the relation between implicit justice motive and quality of decisions in complex justice-specific situations. According to Unconscious-Thought Theory (Dijksterhuis & Nordgren, 2006), people make better complex decisions when thinking unconsciously than when thinking consciously or deciding immediately. We expected that decision quality would depend on participants’ implicit justice motive (Dalbert, 2001) which operates on an unconscious level and would thus explain especially unconscious decisions. Data were obtained from a total of N = 180 individuals. Findings of both experiments suggest that participants with a strong implicit justice motive were more likely to make just decisions in the unconscious-thought condition than in both other conditions. Findings are discussed in light of the justice motive theory (Dalbert, 2001).

Anahtar kelimeler: adalet güdüsü, adil dünya inancı, bilinçsiz düşünce, karar verme