ANONİM HALK EDEBİYATI ÜRÜNLERİNDE KUR’AN-I KERİM ALGISI

Özet

Anonim halk edebiyatı ürünleri, içinden çıktığı toplumun duygu vedüşüncesini, hayata bakışını, kâinatı algılayışını ortaya koyan nadide değeresahip kültür unsurlarıdır. Kültürün şekillenmesinde dinin rolü tartışmasızbirinci derecede önemlidir. Medeniyet tasavvuru oluşumunun ilk aşaması,bilgi referansının (epistemoloji) ne olduğudur. Bu referansa göre maddî vemanevî varlıklara karşı bakış açısı (ontoloji) oluşur, hayata dair bir sistemortaya çıkar, maşerî akıl ve vicdana yerleşir. Yöneticiler, yönetim sistemleri veyönetimde etkin olanlar ortak kabul ve değerleri unutsa, ihmal etse bile halkbu bakış açısı ve tavrını sürdürür. Farklı yönetim sistemlerinin sürekli olarakhalkı dönüştürme çabasına rağmen atasözü, bilmece, türkü, masal gibi anonimhalk edebiyatı ürünleri sayesinde halkın hafızasında yaşar ve değerleri onagöre oluşur. Meselâ, cevabı “Kur’an” olan “Nar tanesi, nur tanesi; yeryüzününbir tanesi” bilmecesi halkın ortak şuur ve aklının bu ürünlere yansımasıdır. Bu,toplumun Kur’an’a bakışını yansıtır ve toplumun vazgeçilmez gerçeğini ortayakoyar. Bir türkünün sözleri arasında geçen “Getir el basayım Kelamullah’ı /Ne sen beni unut ne de ben seni” mısraında şairin en değerli bulduğu Kur’anüzerine yemin etmesi, içinden çıktığı toplumun değerlerine verdiği kıymetinyansımasıdır. İslâm medeniyetinin çekirdeği Kur’an’dır. Çünkü medeniyetinreferansı İslâm dininin kitabı Kur’an-ı Kerim’dir. Batı’da ise üretilen sanat veedebiyat, Hristiyanlık inancının yansımaları ve İncil’i referans almalarından kaynaklandığını söyleyebiliriz. Çalışmamızda anonim halk edebiyatınayansıyan Kur’an algısını örneklerle göstermeye çalışacağız.