Kafkasya’da Osmanlı Tahkîmatı: Sohum Kalesi (1723-1729)

Özet

II. Mehmet, Sohum merkezli Abhazya’yı 1454 yılında fethetmişti. Osmanlı hâkimiyetine geçtikten sonra Doğu Karadeniz ticaretinin, Sohum İskelesi ve bölgenin güvenliği için burada eski Ceneviz kalıntıları üzerine yeniden dört tabyalı ve üç kapılı taştan bir kale inşa edilmiştir. İnşaat faaliyetleri 1723 yılından 1729 yılına kadar sürmüştür. İnşaat için lazım olan kereste ve taş bölgeden karşılanırken, işçiler daha çok Anadolu ve İstanbul’dan temin edilmiştir. Kalenin iaşe, mühimmat, cephane ve asker ihtiyacı ise İstanbul, Anadolu, Rumeli ve Kırım’dan temin edilmiştir. 18. Yüzyılın ikinci yarısında artan Rus tehdidi buranın önemini arttırınca bölgedeki diğer kalelerle birlikte Sohum Kalesi de güçlendirilmiştir. Çeşitli dönemlerde Osmanlı-Rus savaşlarında işgale uğramış, nihayetinde ise fiili olarak 1812 Bükreş Antlaşmasından sonra, resmi olarak 1829 Edirne Antlaşmasından sonra tüm Kafkasya ile birlikte Rusya sınırlarında kalmıştır.

Abstract

Mehmet II conquered the region of Abkhazia with its center at Sochumi in 1454. For providing the security of the Eastern Black Sea trade, the Sochumi pier and the region, a four-tabed and three-door stone fortress was built over the ruins of an ancient Genoese fortress. The construction activities continued from 1723 until 1729. Workers were mostly supplied from Anatolia and Istanbul while the timber and stone needed for construction were brought from the vicinity of the fortress. The forts’ deposits, ammunition and military needs were met from Istanbul, Anatolia, Rumelia and Crimea. In the second half of the 18th century, due to the increasing Russian threat, the Sochumi fortress was further fortified along with the other fortress of the region. The Sochumi was invaded during Ottoman-Russian wars during the course of 18 th and 19 th century.Following the treaty of Bucharest, it remained in the Russian control unofficially, and, after the 1829 Treaty of Edirne, passed to the Russians oficially.