18. Yüzyıl Başlarında Rusya’nın Kafkasya Siyaseti: I. Petro’nun İran Seferi

Caucasus Policy of Russia in the Early 18th Century: Peter the Great’s Campaign of Iran

Özet

Rusya I. Petro zamanında Karadeniz’e inme siyaseti izlemiş, ancak Prut’ta Osmanlı Devleti karşısında yenilgiye uğradıktan sonra yönünü Hazar’a çevirmek zorunda kalmıştır. 18. Yüzyıl başlarında Kafkasya ve Hazar’ın batı kıyılarına hakim olmak amacıyla İran seferine çıkmıştır. Fakat burada da Osmanlı Devleti’nin itirazı ve müdahalesiyle karşılaşmıştır. Bu makalede Rusya’nın İran seferi ve Kafkasya üzerindeki Osmanlı-Rus mücadelesi incelenmiştir. Buna ek olarak Rusya’nın İran seferi karşısında Osmanlı Devleti’nin uyguladığı siyasi ve askeri hamleler değerlendirilmiştir. Üzerinde durulan bir diğer konu Kafkasya’daki Osmanlı-Rus mücadelesinde Lezgi meselesinin rolüdür. Diğer taraftan mücadelenin sonunda imzalanan İstanbul Anlaşması ve sonuçları değerlendirilmiştir.

Abstract

Russia followed the policy of landing on the Black Sea in the time of Peter the Great. However, Russia was defeated by the Ottoman Empire in Prut. Afterwards Russia turned to the direction of the Caspian Sea. At the beginning of the 18th century Russia started Iranian expedition in order to control the Caucasus and to the western coasts of the Caspian Sea. However, Russia encountered with the intervention of the Ottoman Empire. This article focus on Russian-Ottoman strugle in the Caucasus and Russia’s Iranian expedition of. In addition, the political and military actions of the Ottoman Empire against Russia’s Iranian expeditions were evaluated. Another issue that is emphasized is the role of the Lezgi issue in the Ottoman-Russian struggle in the Caucasus. On the other hand, the Istanbul Treaty which was signed at the end of the struggle and its results were evaluated.