Dergiler / Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 3 - Sayı: 1

Tarihî Süreçte Göçler Ve Yer Adları Değişiklikleriyle Kafkasya’da Bir Ermeni Yurdu Tesis Edilmesi Meselesi

Migrations in the Historical Process and the Issue of an Armenian Homeland in the Caucasus by Changing Place Names

Sayfa
272–305
DOI
—

Özet

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin maruz kaldığı ilk kitlesel göç dalgası Kafkas göçleri olmuştur. 1820’li yıllardan sonra küçük gruplar halinde başlayan göçler artarak 1858- 1864 yılları arasında yüz binlerce Kafkasyalı Müslüman, halifenin topraklarına göç etmiştir. 93 Harbi ile birlikte Ermeni reformunun gündeme gelmesi, Rusya ve İngiltere arasındaki rekabetin Ermeni meselesini milletlerarası boyuta taşıması, Osmanlı Devleti toprakları dahilindeki Ermeni ve Osmanlı unsurlarının ilişkilerine doğrudan etki eden bir durum olmuştur. Taşnak ve Hınçak gibi ayrılıkçı komitelerin bir Ermenistan yurdu inşası ideaları ayrıca Ruslardan aldıkları destek, onların Kafkas bölgesine entegrasyonunu kolaylaştırmış, yapacakları herhangi bir deportasyon, asimilasyon ve dahi soykırıma dair kendilerine cesaret aşılamıştır. Bu çalışmada, bu suretle başlayan bugünkü Ermenistan bölgesinin oluşumu ve burada yaşam süren etnik unsurlardan bilhassa Müslüman Türklerin ihraç edilişinin doksan iki yıl süren aşamalarından bahsedilerek, etnik temizlik neticesinde kalıntıların ortadan kaldırılması ve “dünden bugüne burası Ermeni yurdudur” imajını vermek adına yer adlarının ne şekilde değiştirildiği anlatılmaktadır.

Abstract

The Ottoman Empire was incurring the firts mass migration in the 19th century were the Caucasian migrations. After 1820s, migration started in small groups, and hundreds of thousands of Caucasian Muslims migrated to the lands of the caliphate between 1858 and 1864. The Armenian reform added to agenda along with the 93 War, the rivalry between Russia and Britain to the international dimension of the Armenian issue, has directly affected the relations of the Armenian and Ottoman elements within the territories of the Ottoman State. The ideal of constructing an Armenian homeland of separatist committees such as Dashnak and Hinchak also supported the Russians, facilitated their integration into the Caucasus region, and bolstered their courage for any deportation, assimilation and even genocide. In this study, the formation of today's Armenia region and the ninety-two-years stages of the survival of the Muslim Turks, especially from the living ethnic elements, it is explained how the place names are changed in order to remove the remains from the center of ethnic cleansing and to give the image of "here is an Armenian homeland from past to today".

Anahtar kelimeler: Göç, Kafkasya, Ermenistan, Yeradları, Soykırım, Tehcir, Deportasyon, Kafkas Türkleri, Kafkasyalı Müslümanlar