Dergiler / Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 3 - Sayı: 1
Türk-Yunan Mübadelesinde Hilâl-i Ahmer Cemiyeti 27. İmdad-ı Sıhhî Heyeti’nin Selanik’teki Faaliyetleri (Ekim 1923-Ekim 1924)
- Sayfa
- 113–135
- DOI
- —
Özet
Lozan görüşmelerinde kabul edilen Türk-Yunan ahalisinin mübadelesi sözleşmesi 25 Ağustos 1923 tarihinde TBMM tarafından yürürlüğe konuldu. Bu sözleşmeye göre İstanbul’da yaşayan Ortodoks Rumlar ile Batı Trakya’da yaşayan Müslüman Türkler sözleşmenin dışında tutulmuş ve geri kalan ahalinin mübadelesine 1 Mayıs 1923’ten itibaren başlanılması kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden sonra mübadele işleri ile alakadar olması için Eylül 1923’te Mübadele İmar ve İskân Vekâleti kurulmuştur. Vekâlet’in bütçesi ve teşkilatlanma biçimi mübadele işlerini tek başına gerçekleştirmesini mümkün kılmamıştı. Bundan dolayı Vekâlet Eylül 1923 tarihinden itibaren Hilâl-i Ahmer Cemiyeti ile görüşmelere başlamış ve Hilâl-i Ahmer Cemiyeti de mübadele işlerine dâhil edilmiştir. Cemiyet tarafından gerek Türkiye’de gerekse Yunanistan’da imdad heyetleri teşkil edilmiş ve bu imdad heyetleri vasıtasıyla Türkiye’ye sevk edilecek olan mübadillerin ihtiyaçları ile ilgilenilmiştir. Cemiyetin kurmuş olduğu imdad heyetlerinden biri de 27. Selanik İmdad Heyeti’dir. Bu heyet, mübadele boyunca yüz binlerce kişinin sağlık, iaşe, iskân ve diğer sorunlarıyla ilgilenmiştir. Bu makalede Kızılay Arşivi, Hilâl-i Ahmer Mecmuası, TBMM Zabıt Cerideleri, Hilâl-i Ahmer Cemiyeti tarafından hazırlanan raporlar ve araştırma eserler incelenerek, mübadelede Hilâl-i Ahmer Cemiyeti 27. İmdad-ı Sıhhî Heyeti’nin Selanik’teki faaliyetleri incelenmiştir.
Abstract
The Turkish- Greek Population Exchange Agreement which has accepted between Turkey and Greece in the Conference of Lousanne, was brought into force by Turkish Grand National Assembly on 25 August 1923. As agreed upon Greek Orthodox Christians living in İstanbul and Turkish Muslims living in Western Thrace were excluded and all the other community was started to be exchanged starting from the date 1 May 1923. After agreement brought into force, Exchange, Construction and Settlement Ministry was founded to be concerned with the issues regarding the Exchange. However, the budget and the organization of the ministry were not enough to accomplish all the works about exchange itself. Fort he reason, the Ministry started negatiations with Turkish Red Crescent Association and two worked together on exchange issues. Both in Turkey and Greek committees of help were founded by Turkish Red Crescent Association. These committees dealt with needs of people who were exchanged. One of the committees founded by Turkish Red Crescent Association was the 27th Salonika Help Committee. This Committee helped hundreds of thousands people in terms of health, food housing and other problems. This article aims at analizing the activities of 27th Help Committee in Salonika in terms of Red Crescent Archive, Ottoman Red Crescent Journals, Turkish Grand National Assembly Official Reports and the reports ve research works prepared by Turkish Red Crescent Association.