Dergiler / UPA Strategic Affairs / 2021 / Cilt: 2 - Sayı: 2
SUUDİ ARABİSTAN-İRAN REKABETİNİN SURİYE İÇ SAVAŞI’NA ETKİSİ
- Sayfa
- 100–122
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, Suudi Arabistan Krallığı ile İran İslam Cumhuriyeti arasında devam eden rekabetin nedenlerinin mevcut Suriye İç Savaşı’na etkisini, tarihsel ve bilimsel verilere dayanarak kanıtlamaktır. 1925 yılında Suudi Arabistan ve İran arasında tesis edilen diplomatik ilişkiler, 1979 yılına kadar daha çok iş birliği düzeyinde sürdürülmesine rağmen, 1979 yılında mollaların İran’da yönetime gelmesi, taraflar arasındaki rekabeti tetiklemiştir. Bu rekabette, İran, Şii Hilali ve devrim ihracı politikaları uygulayarak, Suudi Arabistan üzerinde ciddi bir tehdit unsuru olmuştur. Her ne kadar taraflar arasında güç dengesini korumak için Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Nixon tarafından “İkiz Sütun” politikası uygulansa da, bu siyaset, 1979 yılı sonrasında SSCB-İran iş birliğinin tesis edilmesi ile çökmüştür. İlişkiler bozulmasına rağmen, Saddam’ın 1990’da Kuveyt’i işgal etmesi, her iki tarafı Irak’a karşı iş birliği yapmaya zorlamıştır. 1997 yılından itibaren, İran Cumhurbaşkanı Hatemi’nin “Medeniyetler Arasında Diyalog” programı çerçevesinde taraflar arasındaki ilişkiler normalleşmesine rağmen, 2003 yılında ABD’nin Saddam Hüseyin hükümetini devirmesiyle, taraflar arasında oluşturulan yapay iş birliği de sona ermiştir. ABD Başkanı Obama döneminde ise, İran’a karşı uygulanan ılımlı politikalar, İran’ın askeri ve ekonomik güç kazanmasına neden olurken, İran’ın artan gücü karşısında Suudi Arabistan’ın güvenlik endişeleri artmış ve taraflar arasındaki rekabet algısı ve silahlanma yarışı hızlanmıştır. Taraflar arasında devam eden mezhepsel ve askeri rekabet, Ortadoğu ülkelerinin istikrarı açısından önemli olan Suriye İç Savaşı’nın seyrini de olumsuz etkilemiştir.
Abstract
The main purpose of this research is to prove the effects of the ongoing rivalry between the Kingdom of Saudi Arabia and the Islamic Republic of Iran on the current Syrian civil war, based on historical and scientific data. Although the diplomatic relations established between Saudi Arabia and Iran in 1925 were maintained at a more cooperative level until 1979, the coming to power of mullahs in Iran after 1979 triggered the competition between the parties. In this competition, Iran has become a serious threat to Saudi Arabia by implementing the policies of the Shiite Crescent and exporting the revolution. Although the “Twin Column” policy was implemented by the United Atates President Nixon to maintain the balance of power between the parties, this policy collapsed with the establishment of the USSR-Iran cooperation after 1979. Although relations deteriorated, Saddam’s invasion of Kuwait in 1990 forced both sides to cooperate against Iraq. Despite the normalization of relations between the parties within the framework of the “Dialogue Between Civilizations” program of Iranian President Khatami since 1997, artificial cooperation between the parties ended with the overthrow of Saddam Hussein’s government by the U.S. in 2003. During the U.S. President Obama period, while the moderate policies implemented towards Iran caused Tehran to gain military and economic power, security concerns in Saudi Arabia increased in the face of Iran’s increasing power and the perception of competition and arms race accelerated between the parties. The ongoing sectarian and military rivalry between the parties also negatively affected the course of the Syrian civil war, which is important for the stability of the Middle East countries.