Dergiler / Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi / 2012 / Cilt: 2 - Sayı: 2
Türkiye ve ABD’deki İlköğretim Okullarında Çocukların Katılım Haklarına Yer Verilme Düzeyinin Karşılaştırılması
- Sayfa
- 95–119
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma, Türkiye ve ABD’deki ilköğretim okullarında okutulan sosyal bilgiler ders kitaplarında, BM ÇocukHakları Sözleşmesi’nin çocuklara tanıdığı katılım haklarına ne düzeyde yer verildiğini ortaya koymayıamaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Veri toplama aracıolarak "doküman incelemesi" yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada analiz ünitesi “Çocukların Katılım Hakkı” olarakbelirlenmiştir. Bu analiz ünitesi kendi içinde “Çocuğun Aile Ortamına Katılması”, “Çocuğun Okul Ortamına Katılması”,“Çocuğun Genel (Ülke) Politikaya Katılımı”, “Çocuğun Medyaya Katılması”, “Çocuğun Çevrenin Korunmasına veSürdürülebilir Kalkınmaya Katılması”, “Çocuğun Sağlık Ortamına Katılması”, Çocuğun Yargı Ortamına Katılması” ve“Çocuğun Topluma Katılması” olarak ana kategorilere ayrılmıştır. Bu ana kategoriler kendi içinde alt kategorilereayrılmıştır. Her bir ana ve alt kategori BM Çocuk Hakları sözleşmesinin ilgili maddesi ve ÇHK kararları ileilişkilendirilmiştir. Araştırma sonucunda Türkiye sosyal bilgiler ders kitaplarında çocukların yargı ortamına katılımıile ilgili herhangi bir ifade yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca ders kitaplarındaki dağılım açıkça çocukların aile,genel politikaya, sağlık ve yargı ortamına katılım hakkına yeterince yer verilmediğini göstermiştir. Diğer tarafından ABDsosyal bilgiler eğitiminde okul ortamına ve topluma katılım dışında sağlık, çevre ve yargı ortamına katılım hakkı ile ilgiliherhangi bir bulguya rastlanmamıştır. Ayrıca aile ortamına ve genel politikaya katılım hakkı ile ilgili ifadelerin yokdenecek kadar az olduğu tespit edilmiştir.
Abstract
This study aims at revealing the levels of allocation for participation rights, recognized by UN Children’sRights Convention (UN CRC), in social studies curricula on elementary levels both in Turkey and the USA. Theresearch applies the case study among qualitative designs. This study aims at revealing how and on what levelsparticipation rights take place in elementary social studies curricula both in Turkey and the US. “Documentanalysis” was used as the instrument of data collection. Analysis unit of the study is “Children’s ParticipationRight”. This analysis unit is divided within itself into some main categories such as “Child’s Participation in FamilyEnvironment”, “Child’s Participation in School Environment”, “Child’s Participation in General (national) Politics”, “Child’sParticipation in Media”, “Child’s Participation in Environmental Protection and Sustainable Development”, “Child’sParticipation in Health Environment”, “Child’s Participation in Judicial Environment”, and “Child’s Participation in Society”.Main categories are divided into sub-categories. Each main and sub-category is associated to the related article ofUN CRC and decisions of Children’s Rights Committee. Frequency and percentage are used in analyzing the data.No statement on children’s participation in judicial environment is allocated any space in Turkey social sciencestextbooks. In addition to that, the distribution in the textbooks clearly shows that children’s participation right infamily, general politics and judicial environment is not allocated enough space. There are no findings on participation inhealth, environmental issues, and judicial environment other than participation in school environment and society inthe US social studies education. In addition to that, number of statements on participation in family and generalpolitics is almost non-existent.