Dergiler / Uluslararası Rekreasyon ve Spor Bilimleri Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 1
Biliş ihtiyacı ve bilişsel kaçınma: Spor bilimleri fakültesi örneği
- Sayfa
- 30–38
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmanın amacı, spor eğitimi veren yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilerin bilişsel kaçınma ve biliş ihtiyacı düzeylerini bazı değişkenlere göre incelemek ve aralarındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu, Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi’nde farklı bölüm ve sınıf düzeyinde öğrenim gören 92’si kadın ve 117’si erkek 209 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış olup ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak, Akyay (2016) tarafından geliştirilen “Bilişsel Kaçınma Ölçeği” ve Uçar (2017) tarafından geliştirilen “Biliş İhtiyacı Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler; betimsel istatistik yöntemleri, t-testi, tek faktörlü varyans analizi ve Pearson Korelasyon testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, çalışma grubunda yer alan katılımcıların bilişsel kaçınma ve biliş ihtiyacı düzeylerinin ortalama seviyede olduğu görülmüştür (=3.23, =3.02). Katılımcıların yeni bir kavramı öğrenme, olayların nedenlerini araştırma gibi bilişsel etkinliklerle ilgilenme eğilimlerinin ortalama düzeyde olduğu ifade edilebilir. Buna ek olarak katılımcıların, bilişsel kaçınma stratejilerinden düşünce baskılama ve oyalanma stratejilerini çoğunlukla tercih ettikleri belirtilebilir (=3.51, =3.36). Katılımcıların rahatsız edici bir düşünceden kaçınmak için bilişsel bir çaba sarf ettikleri ve rahatsız edici düşünceleri tetikleyen uyaranlardan kaçınma yolunu tercih ettikleri ifade edilebilir. Araştırma sonucunda katılımcıların biliş ihtiyacı düzeyinin cinsiyet, sınıf, yaş; bilişsel kaçınma düzeyinin cinsiyet, öğrenim görülen bölüm, sınıf değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir (p>.05). Bununla beraber katılımcıların biliş ihtiyacı düzeyinin öğrenim görülen bölüm değişkenine göre, bilişsel kaçınma düzeyinin yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir (p<.05). Ayrıca araştırma sonuçları, katılımcıların bilişsel kaçınma ile biliş ihtiyacı düzeyleri arasında pozitif yönlü orta düzeyde bir korelasyon olduğunu göstermektedir (r=.45, p<.05).
Abstract
The aim of this study is to examine the levels of cognitive avoidance and needs for cognition of students in higher education institutions providing sports education, according to some variables and to determine the relationship between them. The sample of study consists of 209 female and 117 male students studying at different departments and grades at Gazi University, Faculty of Sport Sciences. Quantitative research method was used in the research and it was designed in relational survey model. The "Cognitive Avoidance Scale" developed by Akyay (2016) and the "Needs for Cognition Scale" developed by Uçar (2017) were used as data collection tools. Data were analyzed by using descriptive statistical methods, t-test, single-factor variance analysis and Pearson Correlation test. In accordance with the findings of the study, it was seen that the cognitive avoidance and needs for cognition of the participants in the study group were at the average level (=3.23, =3.02). It can be stated that the participants have an average level of tendency to engage in cognitive activities such as learning a new concept, researching the causes of events. In addition, it can be stated that participants mostly prefer thought suppression and distraction strategies from cognitive avoidance strategies (=3.51, =3.36). It can be said that the participants made a cognitive effort to avoid a disturbing thought and that they prefer to avoid stimuli that trigger irritating thoughts. As a result of the study, it was determined that the levels of needs for cognition of the participants did not show a significant difference according to gender, class, age and their cognitive avoidance level did not show a significant difference according to gender, department, and class variables (p> .05). However, it was found that the level of needs for cognition of the participants showed a significant difference according to the department variable and their cognitive avoidance level showed a significant difference according to the age variable (p <.05). In addition, the results of the research show that there is a positive correlation between the levels of cognitive avoidance and needs for cognition of the participants (r=.45, p<.05).