Cheironitis pamphilus (Ménétriés, 1849)’ un (Coleoptera: Scarabaeidae) Ekolojisi ve Farklı Gübre Materyalleri ile İlişkisi

Özet

Cheironitis pamphilus (Ménétriés, 1849) Hem morfolojik hem de ekolojik özelliklerine göre, gübre böcekleri içinde dikkat çeken, aktif bir türdür. Bu türün ve diğer önemli gübre böceklerinin, bölgedeki varlığını, ekolojisini ve farklı gübre materyalleri ile olan ilişkilerini izlemek adına 2017 ve 2018 yılları arasında doktora tezi çalışması yapılmıştır. Tez, Karacadağ’da organize edilmiştir. Karacadağ, dört bölgeye ayrılmış ve her bir bölge Mayıs ve Ekim ayları arasında on beş günde bir ziyaret edilmiştir (I. Siverek (Şanlıurfa), II. Viranşehir (Şanlıurfa), III. Derik (Mardin), IV. Çınar (Diyarbakır). Çalışmada, bu türün erginlerini toplamak için çukur tuzakları, su tuzakları ve ışık tuzakları kullanılmıştır. Çukur tuzaklarda cezbedici olarak sığır, eşek, koyun, deve ve kanatlı hayvan dışkısı kullanılmıştır. Aynı zamanda tuzaklardan bağımsız olarak arazide bulunan hayvan dışkıları fiziki olarak kontrol edilmiş ve erginler örnek olarak alınmıştır. Arazi çalışmalarından elde edilen sonuçlara göre, bu türe mensup erginlerden 2017 yılında 279 adet, 2018 yılında ise 385 adet olmak üzere toplamda 664 adet örnek toplanmıştır. Bu adetlerden 446’ sı sığır dışkısında bulunurken, sadece 4 adedine kanatlı hayvan dışkısında rastlanmıştır. 2018 yılında ayda bir olmak üzere toplamda yapılan 6 ölçümde ise sığır dışkısına, ortalama 2 saat 42 dakika sonra gelen ilk scarabeid C. pamphilus olmuştur. Ayrıca bu tür, Şanlıurfa ve Diyarbakır illerimiz için ilk kayıt niteliğindedir.