ABAY KUNANBAY ŞİİRLERİNİN METİNLERARASILIK POTANSİYELİ

Özet

Kazakistan coğrafyasında meydana getirdikleri eserleri ile günümüze kadar tesirleri devam edegelen birçok şair ve yazar vardır. Fakat bu büyük şair ve yazarların hiç biri Kazak edebiyatında Abay Kunanbay kadar tesirli olmamıştır. Abay Kunanbay fikirleri, şiirleri ve kara sözleri ile çağdaş Kazak edebiyatının teşekkülüne en büyük tesiri olan Kazakistan’ın en büyük filozof-şairidir. Abay Kunanbay’ın günümüz şairlerine tesirini Galım Jaylıbay’ın “Ardaküren” adlı son kitabında yer alan şiirlerinde görmek mümkündür. Bu etkileşim sadece üslup ve dilsel birlikler açısından değil metinlerarası ilişkiler yönüyle de incelemeye değer olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada genç şairin şiirlerindeki metinlerarası ilişkilerin türleri irdelenerek, özellikle Kazak şiirindeki edebi etkileşimin yaygın şekli ithaf şiirleri üzerinde durularak, genç şair Jaylıbay’ın Abay’a ithafen yazdığı şiirlerinin incelemesi yapılmıştır. Metinlerarası etkileşimin tekniklerine değinilerek Kazak Edebiyatında nesir ve şiir türlerinde sık rastlanan örneklerine yer verilmiştir. Abay Kunanbay’ın şekil ve muhteva bakımından yeni olan “Segiz Ayak” şiiri Galım Jaylıbay’ın “Yankı” şiiriyle karşılaştırılarak yeni şiirin eskiyle bağlantısı nesiller arası edebi diyalog örneği olarak ele alınmıştır.

Abstract

In Kazakhstan region, there are many poets and writers whose works continue to influence until our present day. But none of these great poets and writers were as influential as Abay Kunanbay in Kazakh literature. Abay Kunanbay is Kazakhstan's greatest philosopher-poet, whose greatest influence on the formation of contemporary Kazak literature with his ideas, poems and kara words. It is possible to see the influence of Abay Kunanbay on contemporary poets in his poems in the last book "Ardaküren" by Galım Jaylıbay. This interaction was determined not only in terms of stylistic and linguistic associations but also in terms of intertextual relations. In the study, the types of intertextual relations in the poetry of the young poet are examined and especially the poems written by the young poet Jaylibay in Abay are examined, especially with the dedication poems of the literary interaction in Kazakh poetry. The techniques of intertextual interaction are mentioned and examples of common prose and poetry types are mentioned in Kazak Literature. Abay Kunanbay's novel "Segiz Ayak", which is new in terms of form and content, is compared with the poem "Echo" by Galım Jaylıbay and the connection of the new poem with the old one is taken as an example of literary dialogue between the generations.