Dergiler / Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 4 - Sayı: 8
DÜNYA TÜRKÇELERININ CEREYANINDA BALKAN TÜRKIZMALARINA LEKSIKOLOJIK BIR BAKIŞ
- Sayfa
- 167–175
- DOI
- —
Özet
Her hangi bir dilin unsurlarını bir başka dilde görülüp fark edilmesi, söz edilen diller arasında bir ödünçlemenin olağan olduğu anlamına gelmektedir. Prensip olarak, dilsel ödünçlemenin olgusu, bir kitlenin konuşurlarının başka bir kitlenin konuşurlarıyla gerçekleştirdikleri temasın meyvasıdır. Böylesi bir temas, kültürel ve dinsel faktörlere uzanan; tarihi, coğrafi, siyasi, iktisadi, sosyal v.b., faktör ve nedenlerden oluşan bir nedenler gerdanının sonucu olabilir. Bu bakış açısıyla değerlendirecek olursak temasın doğası verinti ve alıntıların dinamiğini belirlerken, temasın uzantısı, yoğunluğu ve zaman yayılımı ise verinti ve alıntıların tipolojisini belirler. Bu makalede Balkan yarımadasının batısında binlerce yıldan beri meskûn olan Arnavutların, Oğuz – Osmanlı Türkleri ile yaklaşık altı asırlık ilişkileri ele alınacaktır. Bu ilişkiden doğan dil, kültür ve toplum etkileşimin getirdiği dilbilgisel veriler üzerinde durulacak Arnavutçadan örnek alarak Asya ve Balkan Türkçelerin leksikolojik izleri, tespit edilmeye çalışılacaktır. Bu doğrultuda ilk olarak Arnavutçada bulunan Türkçe verintilerin eskilik, derinlik ve coğrafi yayılma kriterlerine göre bir sınıflandırma için gayret edilecektir. Doublets normatives verintiler olarak adlandırılan örneklere yer verilecek, dil etkileşimi olgusunun en derin parametrelerini gösteren ve Balkan Türkçelerinde yaşamaya devam eden ve Dünya Türkçelerinin zenginliğinin bir aynasını saydığımız sözcüklerin, leksikolojik, morfolojik ve fonolojik uyum kriterleri değerlendirmeleri üzerinde durulacaktır
Abstract
The presence of the elements of any language in another language, is the best argument of the contact among this languages. In principle, the phenomenon of linguistic borrowing is the fruit of the contact of the speakers of one audience with the speakers of another audience. Such contact extends to cultural and religious factors; historical, geographical, political, economic, social and so on. From this point of view, the nature of the contact determines the dynamics of the quotations, while the extension, density and time distribution of the contact determines the typology of the quotations and quotations. In this article, we will focus on the approximately six centuries relations of the Albanians (the inhabitants for thousands of years to the west of the Balkan peninsula) with the Oghuz - Ottoman Turks. The lexicological traces of Asian and Balkan Turks in this area will be tried to be determined by taking examples from Albanian and grammatical data brought about by language, culture and society interaction arising from this relationship. In this respect, firstly, an effort will be made to classify the Turkish elements in Albanian according to the criteria of age, depth and geographical spread. Examples of doublets normative will be given and the lexicological, morphological and phonological criterion evaluations of such of words, which show the deepest parameters of the language interaction phenomenon and which are mirror of the richness of the Turkic World in Balkan Peninsula, will be emphasized.