Sözlü Tarihin Kaynakları: Bir Bibliyografya Çalışması

Özet

Bu Sözlü tarih, milletlerin tarih yazımına katkıda bulunan en önemli yöntemlerden biridir. Bu yöntem, ilk defa 1948 yılında bir disiplin olarak Kolombiya Üniversitesi’nde kurumsallaşmıştır. Bu gelişmeden sonra sözlü tarih, bütün dünyada tanınmaya başlamıştır. Günümüzde antropoloji, eğitim, halk bilimi, iletişim, mimarlık, müzik, radyo ve televizyon, siyasal bilimler, spor, sosyoloji, tarih gibi çeşitli alanlarda veri toplama aracı ve öğretim yöntemi olarak kullanılmıştır. Ancak Türkiye’de bu alan, Türkiye’de 1990’lı yıllarda Tarih Vakfı’nın girişimleriyle tanınmıştır. Özellikle 2005 yılından sonra çeşitli disiplinlerdeki araştırmalarda daha fazla kullanılmıştır. Bu araştırmanın amacı, sözlü tarihle ilgili dünyada ve Türkiye’de yapılmış çalışmaları, bir bütün olarak sunmaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmada incelenen kaynaklar, Türkçe ve İngilizce dilleriyle sınırlıdır. Araştırma sonuçları, dünyada sözlü tarihle ilgili çalışmaların çok çeşitli alanları kapsadığını göstermektedir. Bununla birlikte Türkiye'de sözlü tarihe ilişkin 99 kitap veya kitap bölümü, 50 makale ve 215 tez yapıldığı tespit edilmiştir. Bu olumlu gelişmelere rağmen hâlâ sözlü tarih konusunda detaylı kılavuz kitaplara ihtiyaç olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract

Oral history is one of the most important methods that contribute to the historiography of nations. This method first turned into an institution as a discipline at Columbia University in 1948. After this development, oral history has become widespread around the world. Nowadays, it is used as a data collection tool and teaching method in various fields such as anthropology, education, folklore, communication, architecture, music, radio and television, political sciences, sports, sociology, and history. However, the discipline has come to be known with History Foundation’s attempts in Turkey in the 1990s. Especially, it is more used in investigations that are conducted in various fields after 2005. The current research aims to present investigations that are conducted in Turkey and around the world related to oral history systematically. The document analysis method is used in the study. Sources of the research are limited with Turkish and English languages. The research results have shown that oral history studies include many various disciplines all around the world. At the same time, it is established that 99 books or book chapters, 50 articles, and 215 dissertations were conducted regarding oral history in Turkey. However, the positive developments, In spite of these positive developments, it is still possible to say that detailed oral history guidebooks are needed.