Dergiler / Tarihyazımı / 2021 / Cilt: 3 - Sayı: 2

Mütefennin Zabit Olarak On Dokuzuncu Yüzyıl Asker Ressamları: Harbiye Mezunlarının Resimdeki Realist Tavrının Kökenleri Üzerine

Nineteenth-Century Military Painters as Mütefennin Zabits: On the Origins of Harbiye-Graduates’ Realist Attitude in Painting

Sayfa
240–264
DOI
—

Özet

Bu çalışmanın amacı, 1834’te açılan Harbiye Mektebi’nden mezun olan asker ressamların eğitimsel ve entelektüel arka planlarının resme yönelik yaklaşımlarını nasıl şekillendirdiğini incelemektir. On dokuzuncu yüzyılın zengin görsel kültürü içinde çok büyük oranda manzara ve natürmort resmeden ve sanat tarihi kapsamında ağırlıklı olarak bu yönleriyle ele alınan asker ressamlar grubunun, tercihlerinde etkili olan unsurları sorgulayarak resim derslerinin rolünü, beslendiği kaynakları ve Harbiye’nin resme bakışını açıklamaya çalışıyorum. 1845’ten 1877’ye kadar ele aldığım ders programlarından modern resimle alakalı olan dersleri, Tanzimat sonrası ağır basan bilimsellik ve fonksiyonellik kapsamında değerlendiriyorum. Bu bağlamda çalışma, taraftan modern resmin ve realist tavrın Osmanlı Müslüman nüfusu içinde hangi dinamiklerle içselleştirildiğini açıklamaya girişirken, diğer taraftan modern resmin Harbiye’de sanatsal bir etkinlikten ziyade modernleşme politikası içinde bir araç olarak görüldüğünü yeniden vurgulama gayretindedir.

Abstract

This study aims to examine how military painters' educational and intellectual backgrounds who graduated from Mekteb-i Harbiye (the Imperial Military Academy, 1834) shaped their approach to painting. I am trying to explain the role of painting lessons, the sources they fed on, and Harbiye's view of the painting by questioning the factors that are effective in the preferences of the military painters, who mostly painted landscapes and still-lifes in the rich visual culture of the nineteenth century. I evaluate the specific courses related to modern painting from the curricula between 1845 to 1877 within the scope of science and functionality that prevailed after the Tanzimat (Reorganization) period (1839-1876). In this context, the study attempts to explain the dynamics in which the Ottoman Muslim population internalized modern painting and the realist attitude; on the other hand, it emphasizes that modern painting is seen as a tool in the modernization policy rather than an artistic activity at Harbiye.

Anahtar kelimeler: Harbiye, asker ressamlar, realizm, manzara, natürmort, fonksiyonellik, bilgi üretimi