Dergiler / Tahkik İslami İlimler Araştırma ve Neşir Dergisi / 2020 / Cilt: 3 - Sayı: 2

Ebu’l-Hasen ed-Dîneverî’nin Menâkıbu Ebî Hanîfe Adlı Eserinin Tahkik ve Değerlendirmesi

A Critical Edition and Analysis of Manāqib Abī Hanīfah by Abu al-Hasan ad-Dīnavarī

Sayfa
1–110
DOI
—

Özet

Hanefi mezhebine ismini veren Ebu Hanîfe hakkında birçok biyografi eseri kaleme alınmıştır. Bu eserler mezhebin imamları ve ashabı hakkında oldukça zengin malumat içermektedir. Bu biyografik eserlerden birisi de Ebu’l-Hasen ed-Dîneverî’nin (ö. 469/1076) Menâkıbu Ebî Hanîfe adlı eseridir. Mesâisini hadis ilmine yoğunlaştıran Dîneverî Horasan, İsfahân, Bağdat gibi birçok İslam beldesini dolaşmış ve Gazne’de vefat etmiştir. Biyografik kaynaklarda Dîneverî’nin eser telif ettiğine dair bir bilgi yoktur. Fakat ona nispet edilen bir eseri günümüze ulaşmıştır. Bu eser Ebu Hanîfe’nin menakıbına dairdir. Bu eserin ismi, yazma nüshanın başında Kitâbu Menâkıbi imâmi’l-eimme Ebî Hanîfe en-Numân b. Sâbit ve fedâilihi ve vefâtihi ve ahbâri ashâbih şeklinde olup eserdeki rivayetlerin tamamına yakını senetlidir ve orta hacimde bir eserdir. Bu çalışma, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Dîneverî’nin hayatı ve eserlerine dairdir. Çalışmanın ikinci bölümü Menâkıb’ın incelenmesine ayrılmıştır. Üçüncü bölüm ise şu ana kadar tahkiki yapılmamış bu eserin iki nüshasının kullanıldığı tahkik kısmından oluşmaktadır.

Abstract

There are a number of hagiographical works on the eponymous of the Hanafi school, Abu Hanîfah. These works provide rich informations for us about his life and his intellectual thinking. One of such works is Manāqib Abî Hanîfah by Abu al-Hasan al-Dīnavarī. al-Dīnavarī spent much of his life for ilm al-hadith and travelled to a lot of cities such as Khorasan, Esfahan and Baghdad. He died in 1076 at Ghaznah. There is no information in sources that he compiled a book. Yet, there is an extant work attributed to al-Dīnavarī. This work is about Abū Hanīfa; his life, his virtues etc. This work is entitled in the first page of the manuscript Kitāb Manāqib Imam al-A’immah Abī Hanīfah al-Nu‘mān ibn Thābit wa Fadāilih wa Vefātih wa Akhbâr Ashâbih. The work has about 250 traditions and almost all of them have chains. This study consists of three parts. The first one is about al-al-Dīnavarī’s life and his works. The second part is dedicated to an analysis of the book. The last part is the critical edition of Manāqib Abî Hanîfah based on two manuscripts.

Anahtar kelimeler: Menâkıb, Ebu Hanife, Dîneverî, Hanefi mezhebi, biyografi