Dergiler / Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi / 2014 / Sayı: 33
Engelliliği Açıklayan Sosyal Model Nedir?
- Sayı
- 2014 · Sayı: 33
- Sayfa
- —
- DOI
- —
Özet
Klasik bilim anlayışının dayandığı Newton mekaniği ile Descartes’ın Kartezyen felsefesi, bütün bir doğa bilimlerinin dayanağı olduğu gibi sosyal bilimlerin de bilimsel bir nitelik kazanması için üzerinde temellenmesi gereken iki önemli varsayım olmuştur. Klasik bilim anlayışına göre insan, çevresinden bağımsız kendi başına bir makine olarak görülmüştür. Engelliliğin tıbbi modelinin sosyal model tarafından eleştirilen özelliklerinin dayanağını burada aramak gerekmektedir. Tıbbi modelin engelliliği, “özel”, “normal olmayan”, “bireysel bir trajedi” olarak değerlendirip engelli birey ve onun ailesine odaklanarak geniş toplumsal, ekonomik ve çevresel faktörleri göz ardı etmesi sosyal modelin temel eleştiri noktaları olmuştur. Sosyal modele göre, birey ile onun geniş toplumsal çevresi arasındaki etkileşimi hesaba katarak engelliliği değerlendirmek gerekmektedir. Böylece engelli bireyleri etkileyen sosyal faktörler, engelli sorunlarının kamusal alanda görünürlük kazanması, tartışılması ve iyileştirilmesi amacına yönelik olarak politize edilebilir. Bu makalenin amacı, tıbbi modeli sorunsallaştırarak sosyal bilimlerde sosyal modele göre engelli çalışmaları yapılması yönünde farkındalık yaratmaktır.
Abstract
he classical understanding of science is based on the mechanistic view of Newton and the Cartesianphilosophy of Descartes and at the same time, these two signiicant assumptions should also be basis ofsocial sciences for acquiring a scientiic quality. According to the classical conceptualisation of science,the human being has been seen as a machine independent from his/her environment. his idea isrequired to be looked at for the foundations of the “medical model” of disability which is criticizedover the “social model” of disability. he social model criticizes the medical model due to the fact thatthe latter evaluates the disability as a “special” and/or an “abnormal” situation, an “individual tragedy”by focusing on the disabled individual and his/her family but ignoring the broad social, economicand environmental factors. According to the social model, disability should be considered by takingthe interaction between the individual and his/her large social milieu into account. hus, for makingvisible, discussing, and solving the problems of the disabled in the public sphere, all the social factorscould be politicized. he aim of this article is to raise awareness toward social model in social sciences.