Zeccâc’ın Kıraat Tasavvuru ve Kendisine Yöneltilen Tenkitler

Özet

Bu çalışma, Ebû İshâk ez-Zeccâc’ın (ö. 311/923) Me’âni’l-Kur’ân’ından hareketle müellifin kıraat tasavvurunu ve okuyuşu mütevâtir kabul edilen kıraat imamlarının kıraatlerine yaklaşım tarzını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda Zeccâc’ın kıraatleri Arap dili açısından eleştirmesinin bir neticesi olarak kendisine yöneltilen tenkitler de incelenmekte ve değerlendirmelere yer verilmektedir. Sonuç olarak Zeccâc’ın, mütevatir kabul edilen kıraatlerle ilgili algısının farklılığı; ilaveten onun Kur’an ve kıraat tasavvuru bilinmeden yapılacak değerlendirmelerin eksik kalacağı ortaya konulmaktadır.

Abstract

This study aims to determine Abu Ishaq al-Zajjaj’s envision of the recitation and how to approach mutawatir recitation based on his commentary called Me'âni'l-Quran. Zajjaj was criticized due to the fact that he criticized the recitations in terms of Arabic language. In this article, criticisms against him are also examined and evaluated. As a result, al-Zajjaj’s different perception of the mutawatir recitation will be presented. In addition, it is revealed that the evaluation will be incomplete without knowledge of his envision of the Qur'an and the recitation.

Anahtar kelimeler: Ebû İshâk ez-Zeccâc, Me’âni’l-Kur’ân ve i’râbuhû, Kıraat, Kurrâ, Eleştiri