Medeniyet Tasavvurumuz: Maddeye Hayat Veren Mânâ

Özet

Medeniyet, insanlığın ulaştığı birikimi ifade eden bir anlam dünyasına sahiptir. Bu anlamda, tarih boyunca dünyada farklı toplumların kurduğu, kurumsallaştırdığı ve geliştirdiği farklı medeniyetler hayat bulmuştur. Bu çerçevede dünya insanlık tarihinde en genel anlamda üç tür medeniyet tasavvurundan söz edilebilir. Birincisi madde merkezli; ikincisi, mânâ öncelikli; üçüncüsü ise madde ve mananın birlikteliği diğer deyişle maddeye anlam ve şekil veren bir düşünceye dayanmaktadır. Bu çalışma, yukarıda belirtilen medeniyet tasavvurlarını teorik çerçevede kısaca ele alıp değerlendirmeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda maddeci medeniyet tasavvurları ile mana öncelikli medeniyet tasavvurlarının insanlığı huzura ulaştıramadığı; buna karşılık maddeye anlam veren ve onu insanlığın faydasına kullanacak mana öncelikli bir medeniyet tasavvurunun anlamı üzerinde durulmaktadır. Bu düşünceden hareketle İslam medeniyet tasavvurunun anlam ve önemi belirtilmeye çalışılmaktadır.

Abstract

Civilization has a sense of meaning that expresses the accumulation of humanity. In this sense, throughout history, different civilizations which have been founded and institutionalized and developed by different societies have come to life. In this context, in the history of humanity, three kinds of civilization can be mentioned in the world in the most general sense. The first is substance centered; second, meaning first; the third is based on a combination of matter and meaning, in other words, a concept that gives meaning and form to the material. This study aims to briefly consider and evaluate ideas of civilization mentioned above in the theoretical framework. In this context, the concept of materialistic civilization and the concept of meaningful preferential civilization cannot reach humanity; on the other hand, the one which is emphasized is the significance of the conception of preferential civilization in the sense that it gives meaning to the material and uses it for the benefit of mankind. Considering this idea, we are trying to give meaning and importance to the conception of Islamic civilization.