Bahâr-ı Efkâr’a Göre Keçecizâde İzzet Molla’nın Şiir Anlayışı – II: Şiirin İşlevleri ve Amaçları, Şiirle İlgili Teşbihler, Şiirin Temel Yapı ve Unsurları, Nazım Şekilleri, Şiirin Değeri ve İtibarı

Keçecizâde İzzet Molla’s Perception of Poetry according to the Bahâr-ı Efkâr – II: The Functions and Objectives of the poem, Metaphors of Poetry, Basic Structure and Elements of Poetry, Forms of Poetry, The Value and Reputation of the Poem

Özet

Klasik Türk şiirinin genel poetikasının tespit edilebilmesi için öncelikle şair düzeyinde ve dönem genelinde bazı çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu ihtiyaca binaen hazırladığımız çalışmada Keçecizade İzzet Molla’nın divanından hareketle şairin nasıl bir şiir tanımı yaptığı, şiir için kullandığı kavram ve teşbihlerin, şiirin vasıflarının, özelliklerin, konuların ve işlevlerin ortaya konulması amaçlanmıştır. 19. yüzyılda klasik şiirin usta şairleri arasında kabul edilen Keçecizade İzzet Molla, son yüzyılda dönemin poetikasını yansıtması bakımından mühimdir. Bu durum onun poetik görüş, değerlendirme ve tenkitlerini daha anlamlı ve önemli kılmaktadır. Şair şiirlerini “Mülk, Kişver, Saray, Taht, Leşker, Devlet Erkânı, Ahali, Bâde, Piyâle, Âsumân, Deryâ, Harman, Bal, Şeker, Dürr, Cevher, Maden, Genc, Şâne, Zülf, Mihr, Hediye, Ebnâ, Tıfl, Behişt, Âb-ı Hayât, Nev ‘Arûs, Kâlâ, Keçkûl-i Cerrâr” gibi unsurlara benzetmiştir. Şiirde aşk, bahar, sevgilinin güzelliği ve güzellik unsurları vasfedilir. Sevgilinin vasıflarını anlatan şiir değer kazanır. Söz eğer yerinde kullanılırsa okuyucu için faydalı olacaktır. Şairin kendi şiiri hakkında dile getirdiği bu düşünceler, Klâsik Türk şiiri poetikasının son evresini görebilme açısından önem arz etmektedir.

Abstract

There is need for some studies primarily in the general level and poet period in order to be detected the general poetics of classical Turkish poetry. In the study prepared based on this need, we aimed to determine the Keçecizade İzzet Molla’s definition of poetry, the concepts and the metaphors that he used, the qualities of his poems, his subjects and function by analyzing the Keçecizade İzzet Molla’s Divan. Keçecizade İzzet Molla is consired one of the master poets in 19th century classic poem period. He is also important for his effort to reflect the poetics of this period. That makes his opinions and critisisms about poetry, his poetic evaluations valuable and important for us. İzzet Molla likened his poems to “Mülk, Kişver, Saray, Taht, Leşker, DevletErkânı, Ahali, Bâde, Piyâle, Âsumân, Deryâ, Harman, Bal, Şeker, Dürr, Cevher, Maden, Genc, Şâne, Zülf, Mihr, Hediye, Ebnâ, Tıfl, Behişt, Âb-ı Hayât, Nev ‘Arûs, Kâlâ, Keçkûl-i Cerrâr”, etc. Love, spring, beauty of the beloved and beauty are described in the poetry. The poetry which describes qualification of the beloved one is valuable. it will be useful for people if word used appropriately. These thoughts expressed by the poet about his own poetry are of importance in terms of seeing the final stage of the poetical poem of Classical Turkish poetry.

Anahtar kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, 19. Yüzyıl Türk Edebiyatı, Keçecizade İzzet Molla, Poetika, Şiir Anlayışı, Şiirin Vasıfları, Bahâr-ı Efkâr