Toplumsal Sözleşme Teorileri, İbn Haldun ve İnsan Doğası

Özet

Bu çalışmada İbn Haldun’un insan doğası anlayışı açıklanıp Hobbes,Locke ve Rousseau’nun insan doğası anlayışları ilekarşılaştırılmaktadır. Hobbes ve Locke farazi ve sabit insan doğasıanlayışına sahip iken Rousseau kısmen antropolojik ve tarihsel süreçtedeğişen insan doğası anlayışına sahiptir. İbn Haldun insan doğasıanlayışını Kur’an ve hadisten elde eder ve daha sonra tarihsel değişimsürecine yerleştirir. İbn Haldun’un insan doğası anlayışı ileRousseau’nunki arasında benzerlik olmakla birlikte önemli farklılıklarda vardır. Rousseau kısmî gözlemle birlikte esas itibariyle gözlemletemellendirilmemiş varsayımlara ve felsefi bir konuma bağlı olarakkavramını kurar. İbn Haldun ise tümüyle bilimsel gözlemle tarihselsüreç içerisinde insan doğasının değişimini takip eder.