Eyyûbî ve Memlûklu Dönemi Mısır’ında Fukâha-Siyâsî Otorite İlişkisi

Özet

Târihî süreç içerisinde İslâm coğrafyasında bulunan fıkıh havzalarının veya bu havzalarda yer alanİslâm ülkelerinin fıkıh tarihi müstakil bir şekilde ele alındığında, fıkhın gerek bir ilim ve mezhepselolarak gelişimi, gerekse de kazâ müessesesi bağlamında söz konusu bölgenin belli tarihîdönemlerinde mevcut olan siyâsî otoritenin varlığından teessür etmiş olduğu veya siyâsî otoriteyetesir ettiği görülmektedir. Fıkhın siyasetle olan bağlantısı şüphesiz, fıkhın bir ilim olarak gelişiminisağlayan ve kazâ müessesesi çerçevesinde tatbîk edilme selâhiyetini elinde tutan belli bir coğrafyadilimindeki fukahâ ile siyâsî otorite arasındaki arasında da belli bir ilişkinin varlığını ortayakoymaktadır. Nitekim mevzu Mısır özelinde, ülkenin fethinden günümüze kadarki fıkıh tarihinikapsayan on dört asırlık uzun zaman dilimi çerçevesinde değerlendirildiğinde; İslamlaştığı ilkyüzyıllardan istikbale gidildikçe, Mısırlı fukahâ ile belli yüzyıl aralıklarıyla tağayyur eden siyâsîotoriteler arasında sıkı bir ilişkinin varlığı göze çarpmaktadır. Bu çalışma, Mısırlı sünnî fukahânınsiyâsîlerle ilişkisinin keyfiyyetini ele alarak, bu ilişkinin ilk kez açık bir şekilde yoğunluk kazandığıEyyûbîler ve akabindeki Memlûkler dönemi çerçevesinde tesir-teessür bağlamında nasıl bir seyresahip olduğunu târîhî veriler ışığında ortaya koymayı ve değerlendirmeyi amaçlamaktadır.