Vergi uyuşmazlıklarının çözüm yollarının nitel araştırma yöntemleriyle karşılaştırılması

Comparing the techniques used to resolve tax disputes using qualitative research methods

Özet

Bu çalışma vergi uyuşmazlıklarının idari ve yargısal çözüm yollarını nitel araştırma yöntemlerinden örnek olay incelemesi ve odak grup görüşmesi ile karşılaştırmaktadır. Mükellefler ihtilaf halinde kanunda belirtilen yöntemlerin tamamını göz önünde bulundurmadan çözüm yolunu tercih ettiklerinde uyuşmazlığın tarafları (mükellef ve idare) ve yargı açısından olumsuz sonuçlar ortaya çıkmaktadır. İdare vergi incelemelerinde ve buna bağlı işlemlerde yargı kararlarını göz ardı edebilmektedir. Mükellefler ise en avantajlı çözüm yolunu bulmakta sorun yaşayabilmektedirler. Bu unsurlar bir taraftan mükellefin vergisel uyum maliyetini diğer taraftan yargının yükünü artırmaktadır. Kamu denetçiliği uyuşmazlıkların doğmasına ve maliyetinin düşmesine yardımcı olabilecek alternatif çözüm yolu olarak belirmiştir.

Abstract

This article compares administrative and juridical solutions to tax disputes using two qualitative research methods, namely case studies and focus group interview. When taxpayers choose and follow a certain solution method without making a thorough consideration on the alternative ways, parties of the tax conflict (i.e. taxpayers and tax administration) and juridical system encounter unfavorable outcomes. On one hand, tax inspectors seem to neglect high court decisions in their tax inspections; on the other taxpayers seem to be struck into disadvantageous solution methods. These elements cause the cost of taxpayer compliance and workload of juridical system to increase. Ombudsmanship appears to be an alternative way in minimizing tax disputes.