Dergiler / Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2018 / Cilt: 9 - Sayı: 2

Seyhan Baraj Gölü (Adana)’nde Yaşayan Sazan (Cyprinus carpio L., 1758)’ın Kas, Karaciğer ve Solungaçlarındaki Ağır Metal Düzeylerinin Belirlenmesi

Determination of Some Heavy Metals in Muscle, Liver and Gill from Carp (Cyprinus carpio L., 1758) Inhabiting Seyhan Dam Lake (Adana)

Sayfa
157–167
DOI
—

Özet

Bu çalışma Ekim 2014 ve Temmuz 2015 tarihleri arasında yapılmış ve Seyhan Baraj Gölü’nde yaşayan sazanın kas, karaciğer ve solungaçlarındaki bazı ağır metallerin seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Cihazımızın çalışma doğruluğunu saptamak amacıyla DORM-3 ve DOLT-4 standart referans materyallerinden de metal analizi yapılarak, elde edilen değerler Kanada Ulusal Konseyi tarafından verilen değerlerle kıyaslanmıştır. Analizi yapılan tüm metaller her dokuda ve her mevsim tespit edilmiştir. Metallerin en fazla karaciğerde ve solungaçta biriktiği, kasta ise en düşük seviyede olduğu belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre metallerin kış mevsiminde kas ve karaciğerde ve yaz mevsiminde ise solungaçta arttığı saptanmıştır. Çalışmamızda ayrıca balık boy ve ağırlığı ile metal miktarları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla linear regression testi yapılmış ve dokuya ve metale bağlı olarak değişmek suretiyle genel olarak metal seviyesi ile balık boy ve ağırlığı arasında negatif bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Sonuçların bazıları WHO, EC ve Türk Gıda Koteksi tarafından verilen limit değerlerin üstünde bulunmuştur. Bu çalışma, gelecekte tarımın gelişmesine bağlı olarak bu bölgede bir tehlikenin oluşabileceğini göstermektedir.

Abstract

This study was carried out between October 2014 and July 2015 and the aim of the current study is to investigate to determine levels of some heavy metals in muscle, liver and gills of carp in Seyhan Dam Lake. To determine the accuracy of our device, metal levels were analyzed in DORM-3 and DOLT -4 standard reference materials, the resulting values were compared with values given by the National Council of Canada. The heavy metals which were analyzed determined in all tissues and in all seasons. In fish, high levels of heavy metals were found in liver and gill of carp while low levels in muscle. According to the results the metal levels were highest in winter in liver and muscle, and summer in gill. In this study, linear regression test was done to determine the relationships between fish size and metal contents, and generally negative relationships were found, between metal levels and fish size depending on tissues and metals. Some of results were above the limits for fish given by WHO, EC and Turkish Food Codex.

Anahtar kelimeler: Ağır metal, Sazan, Seyhan Baraj Gölü, Kirlilik, Türkiye