Dergiler / Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2019 / Cilt: 10 - Sayı: 2
İğde (Elaeagnus angustifolia L.)’nin Yetiştiği Toprakların Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri ile Ağır Metal Durumunun Değerlendirilmesi: Erzurum Örneği
- Sayfa
- 125–131
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmasının amacı Erzurum kentinde iğde bitkisinin (Elaeagnus angustifolia L.) yetiştiği 4 lokasyon (Şehir Merkezi, Üniversite, Yenişehir/Yıldızkent yerleşim alanı ve Dadaşkent yerleşim alanı)’da 5 farklı noktadan alınan toprak örneklerinin bazı kimyasal ve fiziksel özellikleri (toprak tekstürü, pH, CaCO3, organik madde, KDK, değişebilir K) ile ekstrakte edilebilir potansiyel toksik ağır metal (Pb, Co, Cd ve Ni) içeriklerini analiz etmektir. Toprak örneklerindeki ağır metal analizleri Atomik Absorbsiyon Spektrofotometre cihazında yapılmıştır. Ölçüm değerlerinin istatistiksel açıdan anlamlılığı Duncan Testi ile belirlenmiştir. Elde edilen verilerin ışığında lokasyonlarda toprakların pH bakımından nötr ile hafif alkali olduğu, kireçlilik bakımından kireçli ve orta kireçli, organik madde içeriği bakımından iyi düzeyde olduğu, katyon değişimi bakımından mevcut kil içeriği ile uyumlu olduğu, değişebilir potasyum açısından fazla ve çok fazla sınıfına girdiği belirlenmiştir. Toprak tekstürü bakımından ise Yenişehir/Yıldızkent toprak örnekleri tınlı iken diğer istasyonlar kumlu tınlı olduğu tespit edilmiştir. Ağır metal değerlerinin izin verilebilir sınır değerler ile karşılaştırıldığında ağır metal içeriklerinin (Pb, Co, Cd ve Ni) kritik değerlerin altında olduğu belirlenmiştir. Lokasyonlara göre topraktaki ağır metal konsantrasyonlarının “ppb” düzeyinde düşük sınırlarda olduğu ve istasyonlardaki topraklarda ağır metallerin (Pb, Co, Cd ve Ni) toksisite riski bulunmadığı belirlenmiştir.
Abstract
This study has the objective of analyzing soil samples taken from 5 different spots in 4 locations in Erzurum Province where Russian olive (Elaegnus angustifolia L.) plant is cultivated (city center, university, Yenişehir/Yıldızkent and Dadaşkent residential area) to assess certain chemical and physical properties (soil texture, pH, CaCO3, organic substance, KDK, exchangeable K) and potential extractable toxic heavy metal (Pb, Co, Cd and Ni). Heavy metal analyses were performed on Atomic Absorption Spectrophotometer device using the soil samples. Statistical significance of the measured value is identified with Duncan Test. The data obtained reveals that the soil is neutral in terms of pH and slightly alkali; it is calcareous and moderately calcareous in terms of lime; has good levels of organic substances, is in good harmony with clay content in terms of cation exchange, and is classified to have high and very high exchangeable potassium. The samples from Yenişehir/Yıldızkent are loamy and other stations are sandy and loamy. It was found that the heavy metal content (Pb, Co, Cd, Ni) is below critical values when compared with the permissible values of heavy metals. According to locations, heavy metal concentrations in the soil are at low limits at “ppb” level and it was determined that heavy metals (Pb, Co, Cd and Ni) did not have any risk of toxicity in soils.