Çiçekli Dişbudak’ta Bazı Tohum Özelliklerinin Kalıtım Derecesi

Özet

Bu çalışma, Türkiye ormancılığının önemli tali ve endemik türlerinden olan Çiçekli dişbudak’ın (Fraxinus ornus subsp. cilicica L.) 2009 yılında tesis edilen döl denemelerine ait 19 ailenin tohum özellikleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Türde tohum boyu, tohum çapı ile bir tohumun ağırlığı araştırılarak, aileler arası farklılıklar, özellikler arasındaki genotipik ve fenotipik ilişkiler ile kalıtım derecesi tahmin edilmiştir. Ortalama tohum boyu 23,17 mm, tohum çapı 4,42 mm ve bir tohum ağırlığı 0,14 g olarak bulunurken; bu özellikler bakımından aile içi ve aileler arası geniş farklılıklar ortaya çıkmıştır. Varyans analizi sonuçları da, bu bulguyu desteklemiş ve tohum özellikleri bakımından aileler arasında istatistiksel bakımdan anlamlı (p<0,05) farklılıklar ortaya çıkmıştır. Aileler arası varyans, aile içi varyantsan tohum boyu ve tohum ağırlığı için yüksek bulunurken, tohum çapında bunun tersi belirlenmiştir. Tohum boyu, tohum çapı ve tohumun ağırlığı için kalıtım derecesi değerleri sırasıyla 0,789, 0,436 ve 0,732 olarak tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında türün, genetik-ıslah ve diğer uygulamalarına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract

This study was carried on seed characteristics of 19 families belong to progeny test established in 2009 by secondary and endemic tree species Manna ash (Fraxinus ornus L. subsp. cilicica). Variation among families and within family, genetic and phenotipic relations among seed characteristics togetwer with heritability were estimated for seed length, seed width and per seed weight in the species. While large variation among families and within family were found, averages of seed length, seed width and per seed weight were 23,17 mm, 4,42 mm and 0,014 g, respectively. The results were also supported by significant (p<0,05) differences among families based on analysis of variance. Variation among families were higher than within family for seed length and per seed weight opposite to seed width. Heritabilities of seed length, seed width and per seed weight were estimated 0,789, 0,436 and 0,732, respectively. Some suggestions were give for genetic-breeding and other practices based on results of the study.